گروه ادبیات شهرستان بروجرد

داستاني كه من راوي اش شده ام قصه ي تلخ مردي است از دهه هاي بيست و سي كه با تمام بزرگي گمنام مانده و اين همه سال هم هيچ كس انگار دل اش نمي خواهد گذشته را واكاوي كند و به اين واقعيت بزرگ و شگرف برسد.

1320 زماني است كه اوج جنگ جهاني دوم است و در تاريخ ادبيات داستاني روند و حرکت تازه‌ای در ايران در حال شكل گرفتن است يك روستايي زاده ي نا شناخته عزم اش را جزم مي كند كه زبان انگليسي بياموزد و با آن بنويسد.اما اين روستايي زاده بي نوا در اين مسير چند مشكل اساسي دارد ؛ يكي اينكه مدرسه نرفته و هنوز فارسي را بدرستي نياموخته است و دوم اينكه غم نان دارد و درست زماني زندگي مي كند كه قحطي و گرسنگي همه جاي سرزمين اش (لرستان) را فرا گرفته است و خيلي ها نان را حتا به خواب هم نمي بينند...

علي دريكوندي با تمام گستردگي انديشه در زمانه اي در اين دنياي دون مي زيد كه هيچ چيز خوشايندش نيست.عالم و آدم كمر به حذف اش مي بندند و انگار هيچ نقطه ي اميدي نيست كه سوسويي به تاريكي دنياي اش ببخشد...

نمي دانيم چند سال دارد ، فقط مي دانيم لاغر است و چشم هاي سياه و نافذي دارد با لب هاي كلفت و صورت زجر كشيده.مي دانيم كه بيكار است و گرسنه.هم خودش هم خانواده اش و هم تمام كسانيكه هم ولايتي اش هستند.

نان قصه اي است كه هر كس نمي تواند راوي اش باشد.هر كس نمي تواند روايت اش كند و به گوش خيلي ها نا آشنا ست.

مردهاي روستا وقت ناهار و شام كه مي شود دبه و پاتيل بر مي دارند و مي روند سمت ديوار نرده اي كمپ بدرآباد كه انگليسي ها بعد از شهريور 1320 در آنجا ساخته و در آن مستقر شده اند و منتظر مي شوند تا اضافه غذاي سربازخانه‌ها را بياورند و بريزند اين طرف ديوار نرده اي و مردها با چنگ و دندان حتا تا پاي درگيري و كشمكش جمع اش كنند و با دست پر و سرافراز برگردند پيش زن و بچه هاي شان و هميشه هم چند نفري دست خالي برمي گردند و شرم سرشان را پايين مي اندازد تا به انتظار روزي ديگر بنشينند...

زرنگ تر ها با هزار ترفند خودشان را توي دل خارجي ها جا مي كنند تا به آنها كار بدهند.هر كاري كه بشود در قبال اش لقمه اي نان به تحفه برد براي چشمان منتظري كه خانه هاي بي در را در چارچوب نگاه گرسنه و غمگين خود قاب گرفته اند.

پادويي و كارگري و واكس كفش زدن و هزار بيگاري ديگر...

ابر مرد قصه ي ما (علي دريكوندي ) در چنين زمانه تلخي مي خواهدحق خودش را بگيرد و به چيزي كه مي خواهد برسد.انگار دروازه ي بهشت براي او آموختن زبان انگليسي است.

و شايد براي همين است كه آمريكايي ها "گونگادين" صداي اش مي زنند.گونگادين همان سرباز هندي است كه به كشورش خيانت مي كند تا انگليسي ها هموطنان اش را قلع و قمع كنند و شكست دهند.

اما گونگاي ما هيچ گاه به سرزمين اش خيانت نمي كند.تازه مگر چه مي توانست بكند جز اينكه به آن بيگانه بياموزد كه مي تواند. و نبايد در سرزمين پر نعمت اش در كنار آنها گرسنه بماند.فقط و فقط مي خواهد زبان بياموزد.هر چند زماني مي رسد كه همولايتي هاي اش ديگر او را بيگانه مي دانند و از خودشان به حساب اش نمي آورند...

سال1321 در جستجوي نان به كمپ بدرآباد مي رود و اصرار مي كند كه در كنار انگليسي ها كار كند.مي گويد : زنداني ام كنيد اما بگذاريد زندانبان ام انگليسي باشد.

و در نهايت به چيزي كه مي خواهد مي رسد و در كنار يك ستوان انگليسي به نام" جان همينگ " مشغول به كار مي شود.

گونگاي قصه ي ما گرسنگي را ناديده مي گيرد و با آموختن مبادله اش مي كند و مي گويد : در قبال كاري كه مي كنم به من انگليسي بياموزيد....

جان همينگ كه علاقه و استعداد اين مرد شوريده را مي بيند از او مي پرسد : چرا اين همه به يادگيري زبان ما اصرار داري ؟ مي گويد : براي اينكه قلبم گواهي مي دهد كه بايد اين كار را بكنم.

جان همينگ در صدد برمي آيد و راهنمايي اش مي كند.علي هر شب آموخته هاي اش را در قالب نامه اي براي ستوان انگليسي به زبان خودشان مي نويسد و ستوان تصحيح اش مي كند و به انتظار نامه اي ديگر مي نشيند...

نامه هاي اش را شب كه مي شود روي تخته ها و گوني ها يك گاراژ ويران و كثيف مي نويسد. روي يك اجاق خوراك پزي فرسوده و از كار افتاده كه ميز تحريرش بوده و ميان هزاران خرت و پرت ديگر...

نه روي كاغذهاي تميز كه روي كاغذهاي بي استفاده و كثيفي كه ديگر بكار نمي آيند....

جان همينگ يك كتاب لغت انگليسي به او مي دهد و يك پيش نماز مسيحي هم" انجيل سن ماتيو " علي به دقت به مكالمات سربازان انگليسي گوش مي دهد و به ذهن مي سپاردشان....

در كمتر از چند ماه مرد قصه ي تلخ ما بخوبي انگليسي را فرا مي گيرد و شروع به خواندن و ترجمه ي كتاب هاي انگليسي مي كند.

قصه به همين جا ختم نمي شود.علي هواي جنوب به سرش مي زند.جايي كه هم مي تواند نان بيستري دربياورد و هم بيشتر و بهتر بياموزد. نامه ي خداحافظي اش را براي جان همينگ مي نويسد و در آن مي گويد كه براي فرار از چنگ دو دشمن خونخوار قصد مهاجرت دارد.و شايد اين دو دشمن خونخوار سرماي زمستان و گرسنگي باشند كه سايه شان همه جا دنبال اوست و حتا در خواب هم دست از سرش برنمي دارند و چون بختك به جان اش مي افتند.حتا انديشه شان. پس درنگ نمي كند و به همراه انگليسي ها راهي جنوب مي شود.خرمشهر و آبادان از بركت پول نفتي كه به جيب انگليسي ها مي رود توسط آنها پر از رستوران و كافي شاپ شده و گونگاي كوچك ما در يكي از همين مراكز بعنوان كارگر، پادو يا هر عنوان ديگري كه آنها مي دادند،مشغول مي شود. اتو مي كشد،واكس مي زند،لباس وصله مي كند و نان ساندويچ برش مي زند و هر كار ديگري كه لازم باشد تا آنجا دوام بياورد و بيشتر بياموزد...

مدت زماني به همين منوال پيش مي رود تا آن روز تلخ كه در بازار يكي از هم ولايتي هاي اش را مي بيند كه اين گونه طعنه اش مي زند : خجالت نمي كشي خواهر و برادران گرسنه ات را به امان خدا رها كرده اي و اينجا خودت خوش مي گذراني و بي خيالي ؟

حتم دارم اينجا اين مرد بزرگ براستي خودش را شايسته نام گونگادين مي داند و از خودش بدش مي آيد.از خودش و علاقه اش كه انگار با شرايط او تضاد شديدي دارند.

در دل اش غوغايي به پا مي شود.طاقت از كف مي دهد و راهي زادگاه اش مي شود.پيش از آن هم كتاب هاي اش را آتش مي زند كه ديگر شايد خواندن و آموختن از يادش برود . با پولي كه بدست مي آورد براي خواهر و برادران اش آرد و گندم مي خرد و پيش شان برمي گردد.حتم دارم هزاران بار سوگند ياد مي كند كه ديگر براي هميشه علايق خودش را كنار بگذارد و براي خانواده اش بكوشد.اما ميل دروني و كششي كه دارد رهاي اش نمي كند.هنوز لغت نامه ي جان همينگ را نتوانسته از خودش دور كند و همين كافي است تا لحظه به لحظه درون اش را به آتش بكشاند و نگذارد شعله ي آموختن در درون اش خاموشي بگيرد...

كمي كه مي گذرد دوباره هوايي مي شود.خانواده اش كه مي بينند اصلن حال و روز خوبي ندارد و انگار چيزي گم كرده است در صدد برمي آيند تا هر طور كه شده از آن برزخ بيرون اش بكشند و تنها گاوشان را كه از آن شكم شان سير مي شده به او مي دهند تا بفروشد و از پول اش كتاب بخرد.هر چند شايد با شرايطي كه وجود دارد اگر اين تصميم را نمي گرفتند گاو لاغر مردني از گرسنگي مي مرد اما باز اين گذشت ذره اي كمرنگ نمي شود و...

علي سوگند اش را زير پا مي گذارد و با گاو به سمت شهر مي رود كه بفروشدش و همانجا هم كتاب بخرد.اما مگر پاياني براي بيچارگي هاي گونگا هست ؟

در بين راه دزدان نه تنها گاو كه دار و ندار او را هم از او مي گيرند.دزدان وقتي مي بينند كه علي به تنها چيز بي ارزش اش چسبيده و مي خواهد هر طور شده نگه اش دارد به عقل اش شك مي كنند و كلي مسخره اش مي كنند.و اين گونه است كه او با كتاب لغت اش كه از دزدان پنهان اش داشته روي بازگشتن ندارد و آواره ي كوه و بيابان مي شود...

گرسنگي او را به طرف دهكده اي مي كشاند كه آب و نان اش مي دهند و در قبال اش به رضاي خودش چوپان گله هاي گاو و گوسفندشان مي شود.دامان طبيعت ، كتاب لغت جان همينگ و شكم سير ؛ براي او همه چيز است.با گاوها و گوسفندها انگليسي صحبت مي كند و سر به سرشان مي گذارد...

تراژدي تلخ ديگري كام علي دريكوندي را زهر مي كند.حيوانات به جان هم مي افتند و نزاع مي كنند.آنچنان كه تمركز چوپان انگليسي زبان شان را به هم مي زنند و او ناچار به ميانجيگري برمي خيزد.چوبي مي زندشان و از هم جداي شان مي كند اما وقتي برمي گردد سر جاي اش تلخ ترين تصوير عمرش را مي بيند.گاوها مشغول خوردن كتاب لغت اش هستند.نتيجه ي تمام تلاش توام با تلخكامي گونگا نجات تنها 10 صفحه از كتاب است كه از آب دهان گاوها خيس است....

علي احساس مي كند تمام سرمايه اش را از كف داده و ديگر چيزي نيست كه به فردا دلخوش اش كند.اندوه او را زير درختي به خواب عميق مي برد.خوابي كه ضمن آن برگ دوم تراژدي ورق مي خورد.علي زماني چشم باز مي كند و بيدار مي شود كه گله توي تاريكي كوهستان پراكنده شده است.به جستجوي شان هراسان به هر طرف مي دود و در پايان متوجه مي شود گرگ چند تاي شان را تكه پاره كرده است.به محض برگشتن به دهكده و در جريان قرار گرفتن اهالي از اتفاقي كه افتاده علي از دهكده اخراج و دوباره آواره مي شود...

و اين بار هم شايد بيشتر از سرگرداني و آواره گي بي كتابي است كه باعث مي شود دوباره سر و كله اش در كمپ بدرآباد پيدا مي شود و ستوان همينگ او را بعنوان سركارگر در قسمت مهندسي مشغول مي كند...

دوباره نامه نوشتن ها به همينگ دنبال مي شود.علي در يكي از نامه هاي اش به ستوان انگليسي مي نويسد : اميدوارم خدا به دل شما بيندازد كه مرا پيش خودتان مشغول كنيد تا بياموزم...

ستوان به او مي گويد سعي كند به جاي نامه ،داستان بنويسد و علي هم همين كار را مي كند.آنچه از زندگي اين مرد بزرگ گفته مي شود در بسياري از موارد متناقض است.برخي ها مي گويند بعد از اين پيشنهاد همينگ است كه علي دست به نوشتن شاهكار ادبي اش " بهشت براي گونگادين نيست " مي زند و برخي ديگر قصه را طور ديگري روايت كرده اند كه به نظر مي رسد درست تر باشد.پس ما آنرا پي مي گيريم :

اينكه چه زماني به پيشنهاد ستوان جان همينگ علي با او عازم بريتانيا مي شود بر همه پوشيده مانده و اينكه اصلن انگيزه ي اين مسافرت چه بوده؟ آيا ستوان انگليسي با خروج نيروهاي شان از ايران مي خواسته او را براي هميشه پيش خودش ببرد ؟ شايد در اثر رفاقت و وابستگي اي كه بين اين دو نفر شكل گرفته و علاقه اي كه گونگا به زبان اين سرزمين از خودش نشان مي داده...

بعضي هاي ديگر هم از يك افسر ديگر انگليسي كه مهندس نفت است و به باستان شناسي هم علاقه دارد ياد مي كنند و معتقدند كه علي را او از خوزستان با خودش به لندن بريتانيا مي برد.شايد همين درست تر باشد چون علي از طرفي هيچ نقطه ي اميدي در سرزمين خودش نمي بيند و از طرف ديگر هم ولايتي هاي اش به او مثل يك غريبه برخورد مي كنند و چون قادر به برقرار نمودن ارتباط زباني بوده ترجيح مي دهد با آنها همسفر شود و لندن را ببيند.لندني كه بارها ستوان همينگ از آن براي اش تعريف كرده بود. از ساختمان هاي اش ،از دانشگاههاي اش و از آدم هاي اش كه چه رفتار و اخلاقي دارند...

علي به محض ورود احساس مي كند به بهشتي وارد شده كه كتاب هاي مقدس به پاكان و خوبان همواره وعده اش را داده اند.اما مي ديد كه اين وعده پوچ بوده و بهشت هم براي انگليسي هاست و متعلق به آنهاست...

علي خيلي زود با تمام چيزهاي آنجا احساس بيگانگي مي كند و سوزناك به زبان مادري اش (لري) پيوسته آواز مي خواند و بيشتر از هر كس ديگري دلتنگ مادرش مي شود.كار تا آنجا پيش مي رود كه افسر انگليسي را براي خروج از اين بهشت التماس مي كند.التماس براي برگشتن به دوزخي كه با تمام زجرها و فلاكت هاي اش ،سرزمين اش است و مادرش را در خود دارد.كار به جايي مي رسد كه افسر انگليسي چاره اي جز تسليم شدن در برابر خواسته ي او نمي بيند و با يك كشتي چوبي هندي او را روانه ي ايران و آبادان مي كند.در آبادان است كه تازه متوجه مي شود تمام نوشته هايي را كه در روزهاي اقامت در لندن نوشته با خودش نياورده است و چون مي داند افسران انگليسي صاحبان بهشت پيداي شان مي كنند ديگر به آنها فكر نكرد. مرد خسته ي داستان ما اينجا ديگر جز به مادرش(گل اندام) فكر نمي كند.پس به جستجوي اش مي افتد.ياسوج و كهكيلويه و دورود و خرم‌آباد را زير پا مي گذارد و در نهايت زماني رد ش را در بروجرد مي گيرد كه توسط شهرداري در گورستان اين شهر به خاك سپرده شده است...

سال گويا 1337 است كه گونگا ديگر هيچ جاي ديگري نمي تواند برود چون در جايي است كه مادرش را در خود دفن كرده است.او كه به بهشت انگليسي ها پشت كرده بود حالا به خوبي انگليسي مي دانست اما انگار ديگر رمق رويارويي با سرنوشت و تلخي هاي زندگي اش را در خود نمي ديد...

روزها با لباس هاي ژنده و سياه اش توي خيابان هاي بروجرد قدم مي زند و ذكر "يا حضرت عباس" مي گويد و به اندكي كه به صدقه مي دهندش قناعت مي كند و گاهي هم مي شود اسباب سرگرمي دانشجويان و دبيراني كه سوالات انگليسي شان را از او مي پرسند.شب ها هم با همان ذكر بطرف يكي از طاقهاي داخلي كنار گورستاني مي رود كه مادرش در آن خفته است.حصيرش را پهن مي كند.تشك مندرس اش را روي آن مي اندازد.سر بر متكاي چرك اش مي گذارد و لحاف سوخته اش را به سر مي كشد...

بروجردي‌ها به واسطه ي ذكري كه مي گويد"سيد عباس" صداي اش مي كنند و انگار نام او هيچ وقت علي نبوده است.گاهي اوقات هم ميرزا حسين كتابچي در عوض سوره اي قرآن كه علي قول مي داد براي فرزند ناكام از دنيا رفته اش بخواند كتاب و مجله عاريه اش مي داد و او نيز تميز و به همان دست بعد از اينكه مطالعه شان مي كرد تحويل شان مي داد...

گاهي هم بصورت بداهه اشعار خيام و بابا طاهر را با سليقه ي خودش تغيير مي داد و به آواز مي خواندشان :

به صحرا بنگرم ،صحرا نه وينم

به دريا بنگرم ،چيزي نه وينم

به هر جا بنگرم ،كوه و در و دشت

به جز بخت سياه خود نه وينم

براي ميرزا حسين هم كه گاه گداري اصرار مي كرد علي از گذشته اش بگويد به شعر جواب داشت :

حسين امشب نه وقت قال و قيل است

نه هنگام حكايات طويل است

ببين مشدي قوافل در قوافل

به هر جانب صداي الرحيل است

براي آناني هم كه خواسته يا ناخواسته بواسطه شيوه ي زندگي و پوشش و آرايش اش خاطرش را مي آزردند اينچنين مي سرود :

كسي كآگه ز حال ما نباشه

گرم شنعت كند بي جا نباشه

بداند هر كه بيند آن دگر رو

كه سيد بي سبب رسوا نباشه

گاهي به جلسات انجمن هاي ادبي هم مي رود.شب و روز اين اديب لرستاني در طول هفت سالي كه در بروجرد است به همين منوال سپري مي شود تا اينكه درخت زندگي اش در پنجم آذر ماه سال 1343 بالاخره تسليم برگريزان پاييز مي شود و در زير همان طاق گورستان براي هميشه آرزوهاي اش را باد در هم مي پيچد و تسليم اش مي كند تا با همان نام سيد عباس غريبانه در كنار مادرش به خاك سپرده شود...

افسوس و صد افسوس كه سرنوشت زماني بر او روي مهربان كرد كه ديگر خيابان ها از ذكر يا عباس اش خالي شده بود.در سال 1344 تنها چند ماه پس از مرگ اش همه به تكاپو مي افتند كه ردي از او پيدا كنند...

ستوان همينگ در اين زمان از ميان شصت هزار سطري كه از گونگادين در اختيار داشته يك داستان از او چاپ مي كند و نام اش را مي گذارد"بهشت براي گونگادين نيست"

همان سال اين كتاب جايزه كتاب سال بريتانيا و چند جايزه ي معتبر ديگر را از آن خودش مي كند.همه درصددند تا هر طور شده خالق اين داستان زيبا را بيابند و جوايزش را تقديم كنند.اما هر چقدر جويا مي شوند نه از گونگادين خبري هست نه علي دريكوندي و نه سيد عباس...

در مقدمه‌ي اين شاهكار داستاني كه توسط فردي به نام (ر.ث.زاهنر) نوشته شده است به مطالب در خور توجهي اشاره شده است.اين مرد كه گويا در دانشگاه آكسفورد مشغول و ناشر كتاب هم بوده است در مورد علي دريكوندي مي نويسد :

مانند ژنرال دوگل او بي رقيب و تنها بود؛ به عنوان يك مرد و يك نويسنده بايد مقايسه را همين جا پايان داد.دهقاني بود از سرزمين‌هاي لرستان در جنوب غربي ايران و در هيچ قاموسي نمي‌توان او را باسواد ناميد. وقتي من در سفارت بريتانيا در تهران مشغول كار بودم او به عنوان كارگر خانه به منزل‌ام آمد و شش هفته پهلوي‌ام بود و بعد ناپديد شد.اين تمام آشنايي من با او بود.خارق العاده‌ترين شخصيتي كه تاكنون در همه‌ي عمرم ديده‌ام. مردي كه بنظر مي‌رسيد حتا كثافت را هم بخاطر خود آن دوست داشت. در عين سادگي و بي‌تكلفي صاحب طبعي ستيزه‌جو بود. آدم را مي‌خنداند اما در عين حال وانمود مي‌كرد نمي‌داند شما به چه چيزي مي‌خنديد و آدم ناگزير از خودش مي‌پرسيد آيا او در همان حال از ته دل‌اش به من نمي خنديد ؟ چون دهقان بود نمي‌توانست سواد داشته باشد اما او فارسي را آموخته بود.چگونه و كجا من نمي‌دانم. نوع و ابزار يادگيري زبان انگليسي‌اش هم به گونه بوده كه به زبان قابل توجه و در خور تشويقي در نوشته‌هاي‌اش مي‌رسد. به نظر من وقتي او عبارتي را غلط مي نوشته خود متوجه مي شده ،اما عقيده داشته اگر همانطور كه خودش فكر مي كند بنويسد بهتر است.و چه كسي مي تواند مدعي شود كه زيبايي نامحدود و لايتناهي به مراتب بهتر از زيبايي محدود و تعريف شده نيست و يا يك سرازيري مطلق و بي انتها به مراتب گوياتر از يك سراشيب خاك ريز محسوب نمي‌شود. او تا سال 1949 (1328 شمسي) با آقاي همينگ در تماس بود و از آن به بعد از او خبري ندارم. سال گذشته من از كمك مسوولان ايراني براي يافتن او برخوردار شدم اما تلاش‌هاي‌ام بي‌نتيجه ماند. اكنون اين كتاب به چاپ رسيده است. اميدوارم تمام كساني‌كه به اين ماجرا علاقه دارند تلاش‌هاي خود را در جهت يافتن او دو برابر كنند تا گونگا (كه هرگز هيچ انتظاري از هيچ كسي نداشته است )سرانجام بتواند پاداش خود را دريافت دارد.

(ر.ث.زاهنر_ دانشگاه آكسفورد _ 14 مارس 1965 )

در پي این جريانات غلامحسین صالحیار کتاب «برای گونگادین بهشت نیست»را ترجمه می‌کند. این کتاب ابتدا به صورت پاورقی در روزنامه‌ی اطلاعات و سپس در سالهای آغازین دهه‌ی 40 در قطع جیبی بصورت كتاب در ایران منتشر می‌شود. كتابي كه توانست نام علی دریکوندی را در سراسر کشور بر سر زبان‌ها بيندازد. عده‌ای درصدد بر می‌آیند تا اين گمنام مشهور را كه در دهه‌ی چهل سوژه‌ی اول مطبوعات و محافل فرهنگی ایران می‌شود ، پيدا كنند، اوج این جستجو در تابستان سال 1344 است که تلاش‌های جویندگان، برای یافتن علی میردریکوندی بی‌نتیجه می‌ماند و بدنبال آن عده‌ای فقط به این دلیل که علی دریکوندی را پیدا نکرده‌اند، شروع به افسانه سرایی و دروغ‌پردازی درباره‌ی او مي‌كنند، و شاهكارش «برای گونگادین بهشت نیست» را ساخته و پرداخته‌ی انگلیسی‌ها مي‌خوانند و ناجوانمردانه مي‌كوشند تا این «نويسنده ي خوش قريحه ي لرستاني » و حقایق زندگی‌اش را انکار کنند. عده‌ای با غرض يا بي‌غرض او را مرتاضی هندی مي‌دانند و هویت لرستانی و حتا ایرانی‌اش انکار مي‌كنند و تلاش مي‌كنند مسير آن را تغيير دهند اما تلاش‌شان بيهوده مي‌نمايد چون جهان علي و شاهكارش را شناخته است. ..

در پي اين حرف و حديث‌ها كورش حائري در نشريه ي "فرياد" خوزستان به شبهات محكم و قاطع پاسخ مي‌گويد:

انصاف نیست که مرده‌ی او را به شلاق ببندند

چون در مورد علی دريكوندي نویسنده‌ی برای گونگادین بهشت نیست اخیراً مطالبي مبهم و برخلاف حقیقت، غیر منصفانه در مجلات و روزنامه‌ها انتشار یافته است، لذا به عرض مراتب زیر مبادرت می نمایند. این که نوشته اند شخصی به نام علی دریکوندی وجود نداشته است و این کتاب ساخته و پرداخته ی انگلیسیها است، در جواب به اطلاع می رساند که علی دریکوندی در سالهای اخیر مقیم شهرستان بروجرد بوده و عده‌ی کثیری از اهالی و نویسندگان، شاعران و کتاب فروش ها او را کاملاً می‌شناسند و بعضی با نامبرده دوستی نزدیکی داشته اند و آقایانی که به زبان انگلیسی مسلط می باشند، تصدیق می نمایند که علی دریکوندی، انگلیسی را بسیار خوب می دانسته و تردیدی نیست که کتاب مورد بحث و داستان نورافکن را خود او به انگلیسی نوشته است. نامبرده در روز پنجم آذر ماه 1343 فوت کرد و در امامزاده جعفر بروجرد دفن شد. بدین ترتیب تصدیق خواهند فرمود که کسی که روزگارش با فقر و فلاکت سپری شده و در این حال دارای ذوق و شوقی نیز بوده است، اینک انصاف نیست که مرده‌ی او را به شلاق ببندند.»

(فریاد خوزستان،شماره611 مورخه 11 مرداد 1344)

همان زمان اقدامات و مطالب روزنامه ي اطلاعات در خور توجه است :

روزنامه اطلاعات، امروز در راه‌ تجليل‌ از آقاي"علي‌ دريكوندی" نويسنده‌ گمشده‌ كتاب‌ "بهشت براي‌ گونگادين‌ ‌ نيست" قدم‌ ديگري‌ برداشت‌ و تشريفات‌ مقدماتي‌ را براي‌ معرفي‌ اين‌ كتاب به انجمن‌ جوايز نوبل‌ (واقع‌ در شهر استكهلم‌ پايتخت‌ كشور سوئد) آغاز نمود.در شماره‌ ديروز نوشتيم‌ نخستين‌ نسخه‌ از كتاب‌ مذكور كه‌ براثر تقاضاي‌ تلفني‌ اطلاعات‌ از لندن‌ به تهران‌ فرستاده‌ شده‌ بود مقارن‌ ظهر به دفتر روزنامه‌ اطلاعات‌ واصل‌ شده‌ و بلافاصله‌ ترجمه‌ متن‌ آن‌ بطور اختصاصي‌ در اطلاعات‌ شروع‌ گرديد و دنباله‌ آن‌ بتدريج‌ در شماره‌ امروز و آينده‌ چاپ‌ مي گردد.

(روزنامه اطلاعات، مورخه 14 تیر 1344)

این مطلب را هم خسرو شاهانی در نشریه ی خواندنیها در رد ادعاي كساني مي‌نويسد كه نويسنده ي" بهشت براي گونگادين نيست" را تاييد مي‌كنند:

زحمات جناب آقای حائری و سایر همکاران و دوستان گرامی شان در امر شناساندن علی دریکوندی در خور همه گونه تحسین است و امید است که شرح زندگی این نابغه ی دیار ما هم هر چه زودتر از طرف انجمن ادبی دانشوران بروجرد منتشر شود و جایزه ی نوبل ادبيات را هم به بازماندگان آن مرحوم و یا دوستان نزدیکش اهداء كنند، اما جناب حائری چطور این بابا ! با این همه سرشناسی که در نامه تان مرقوم فرموده اید و نویسندگان می شناختندش، شعرا با او دوست بودند و صاحبان کتاب فروشیهای بروجرد با او در یک کاسه آب می خوردند، در محافل ادبی رفت و آمد داشته آن وقت روزگارش طبق نوشته ی خود جنابعالی در فقر و فلاکت سپری گردیده و از گرسنگی فوت کرده است.»

( نشریه ی خواندنیها، سال 25، شماره 95، مرداد 1344، ص 14 و 40)

مطلب بالا از مواردي است كه نويسندگان آنها مي‌كوشيدند وجود علي دريكوندي را انكار كنند. اما دسته ي مقابل هم دست روي دست نمي‌گذارند و چهاردهمین جلسه‌ی انجمن ادبی دانشوران بروجرد را در روز سه شنبه 22 تیر ماه 1344 به تجليل از علی دریکوندی اختصاص مي‌دهند، در این جلسه شاعران درباره‌ی او شعر مي‌سرايند و مطلعان در باره‌ی او خاطرات خود را بیان مي‌كنند.غلامحسین معماری این گونه علی دریکوندی را در شعرش می ستاید:

نازم این طاقت و این صبر و گران جانی را

وین همه رنج علی، میر لرستانی را

کاخ ییلاقی او بود سر گورستان

کن نظر مسکنت و فقر و پریشانی را

موقع بهمن و دی مأمن وی گلخن بود

یعنی ای دوست ببین کاخ زمستانی را

موی ژولیده و رخسار غبار آلوده

هیچ نشناخت کس آن گوهر پنهانی را

گاه می گفت: بسوزه دلتان بر حالم

گاه یا حضرت عباس برسان بانی را

بود تا زنده ز دل درد و خماری نالید

کس نپرداخت به او حق مسلمانی را

حال سرتاسر دنیا همه جا صحبت اوست

کرده مشغول بخود عالی و هم دانی را

منتشر گشت کتابش چو به لندن فهماند

هوش سرشار لر و ملت ایرانی را

چهره ایی بود که چون پرده برافتاد از او

کرد روشن افق عالم انسانی را

شرح داده است به نورافکن و گونگادینش

قصه ی بی سر وسامانی و حیرانی را

با چنین تیرگی بخت، کس معماری

نتواند سپرد این ره طولانی را

شخصي به نام حسن گودرزی هم در مقاله ای با عنوان "خلاصه ای از خاطرات من" مي‌نويسد:

هم اکنون در شمال شرقی بروجرد در جوار امامزاده جعفر،انسانی در دل خاک آرمیده است که گورش چون گورهای بی نام و نشان، نشانه ای برای شناختن ندارد...

شخصاً چند بار با او انگلیسی صحبت کردم مخصوصاً شبی او را در کنار یک دکه‌ی مطبوعاتی به صحبت گرفتم و او هم به انگلیسی جواب داد که در اینجا از نقل جمله‌ی انگلیسی خودداری کرده و فقط برای آشنایی خوانندگان به دانش و اندیشه ی علی دريكوندي ترجمه‌ی مکالمه‌ام را با او بیان می‌نمایم. از او پرسیدم درباره‌ی زندگی چه می‌دانی ؟! در جوابم با نگاه عمیقی که گویی نامرادی‌های زندگی را به خاطرش می‌آورد لبهای کلفت و سیاه خود را گشوده و مانند یک فیلسوف چنین گفت: در زندگی نقطه‌ی روشنی نمی‌بینم فقط می‌پندارم که چون دود سیگار می‌گذرد.سؤال دوم من از او این بود که پرسیدم چه چیز از زندگی را دوست داری؟ در جوابم گفت: سکوت مطلق شبها و مطالعه را دوست دارم. با شنیدن این جمله هیجان ضمیر و افکار پریشان نگذاشت سؤال دیگری بنمایم او هم با قطع صحبت ندا در داد: یا حضرت عباس و از جلوی دیده‌ام گذشت. هر کس به زبان انگلیسی آشنایی کامل داشته باشد می‌داند که سکوت مطلق شب یک اصطلاح زیباست که در جواب من به زبان جاری نمود...

گودرزی در ادامه‌ی همین مقاله صحنه‌ای دردناک و تأسف برانگیز را آورده است که در آن پاسبانی نادان او را جرم دزدیدن لحافی کهنه جلب می‌کند، اما علی اظهار می‌دارد که لحاف مذکور متعلق به خود اوست که در ازای خرید کتابی قصد فروش آن را داشته است...

علي دريكوندي در شروع "بهشت براي گونگادين نيست" مي‌نويسد :

بدون مشيت پروردگار هيچ كاري انجام نمي‌شود.بدون اراده‌ي خداوند هيچ كس نمي‌تواند زندگي كند.بدون خدا هيچ چيز رشد نمي‌كند...

ستوان جان همينگ اين كتاب را نوعي پيشگويي پس از جنگ سوم جهاني مي‌داند.جنگي كه نويسنده آن را "جنگ دور كردن زندگي "مي خواند...

درباره نثر و محتواي داستان هم همين بس كه اين افسر انگليسي زبان كتاب را با كتاب مقدس "عهد جديد" مقايسه مي‌كند و عنوان مي‌كند كه منتقدان مذهب كاتوليك(پروتستان ها) آن را سخت دوست مي‌داشتند و متعصبين و سنتي‌گرايان كاتوليك محتواي آن را كفر آميز مي دانستند...

در جايي ديگر جان همينگ مي گويد :

اگر نسخه‌ي خطي داستان او كه بد خط روي صدها كاغذ كثيف نوشته شده است براي هميشه در پس پرده‌ي فراموشي بيفتد و خود علي هم مرا محكوم به گناهي نكرده باشد،دست كم اين افتخار تا ابد براي من محفوظ است كه به جهانيان سخني از مردي فقير و در عين حال پرمايه،كه بالفعل چيزي نداشت و بالقوه مالك همه چيز بود گفته ام...

ستوان همينگ به جز داستان " بهشت براي گونگادين نيست" از يكي ديگر از داستانهاي علي دريكوندي به نام "نورافكن" نام برده كه قهرمان‌اش شخصي است به همين نام اما انگار اين داستان در داخل كشور ترجمه نشده و كسي آن را نخوانده است...

اعتقادات درونی علی و رابطه‌ی وی با خدا زماني كه در كمپ بدرآباد كار مي‌كرد در نظر خارجي‌هاي مستقر در كمپ بسیار شگفت و جالب است.شايد همين باعث مي‌شود فرمانده‌ی آمریکایی‌های کمپ بدرآباد ناشیانه علی را دست مي‌اندازد.فرمانده‌ی آمریکایی مي‌گويد :

گونگادين شنیده‌ام اشیائی را از كمپ مخفیانه بیرون برده‌اي و به همين خاطر می‌خواهم از اینجا بیرون‌ات کنم و نام ات را در دفتر سیاه ثبت کنم...

فرمانده‌ی امریکائی انتظار دارد علی به دست و پای‌اش بیفتد و پوزش بخواهد و او را التماس کند. اما علی با سادگی و با قوّت قلب مي‌گويد :

اگر شما نام مرا در دفتر سیاه ثبت کنید، من نیز در روز جزا خدا را وادار خواهم کرد تا همان کاری را در حق تو انجام دهد که تو امروز در حق من انجام می دهی...

آنچه از اين مرد بزرگ مي‌دانيم همين مقدار است.مي‌دانيم كه زادگاهش قريه دادآباد (30 كيلومتري حومه خرم آباد) است و مدفن‌اش گورستان امامزاده جعفر واقع در شمال شرقي بروجرد...

اينكه چند سال داشت كه چشم از جهان فرو بست و خيلي از جزييات زندگي‌‌اش را شايد كسي بدرستي نداند اما هنوز خانواده‌هاي خرم آبادي و بخصوص هم طايفه‌اي‌هاي او نسخه‌اي از كتاب اش را به يادگار نگه داشته‌اند تا فراموش نشود و شايد روزي سندي باشد بر بزرگي انديشه‌اش...

حال از تمام كساني كه تاريخ ادبيات اخير اين كشور را نوشته‌اند و مطالعه كرده‌اند اين پرسش مطرح مي‌شود كه در كجاي اين تاريخ ناقص به "بهشت براي گونگادين نيست" اشاره‌اي هر چند كوتاه شده است.كدام يك از شما اين كتاب ارزشمند را ديده و خوانده‌ايد ؟ سهم علي دريكوندي از ادبيات داستاني ايران چه مقدار است ؟ آيا تاكنون كسي به فكر افتاده كه پيگير زندگي ،آثار و دستنوشته‌هاي اين شخصيت بزرگ باشد ؟

آيا هنوز دانشگاه آكسفورد و بريتانياي كبير خاطره و يا يادگاري از اين مرد شوريده‌ي لرستاني دارد ؟ چرا به راحتي آب خوردن از كنار اين چنين شخصيت ها و آثار ارزشمندي مي‌‌‌گذريم و از خودمان نمي‌دانيم شان ؟

آيا علي دريكوندي و شاهكار داستاني اش كمرنگ تر از مستعان‌ها و ابراهيمي‌ها و بزرگ علوي ها و ... هستند كه هيچ گاه به چشم مان نيامده اند ؟

يك جاي كار لنگ است.شايد اين همه بدبختي و آواره گي و بي مهري را بدين خاطر از سر گذراند كه لر بود و لرستاني .شايد اگر سايه اش به پايتخت يا شهرهاي يزرگ ديگر مي رسيد حال تاريخ چيز ديگري مي گفت.البته اگر مي توانست تنگ نظري هاي اهالي قلم را در آن دوران پشت سر مي گذاشت.

شايد به زودي به صورت قسمت قسمت اين شاهكار ادبيات داستاني لرستان را در همين وبلاگ ارايه كنم تا يادي باشد از او كه بر گورش هيچ اسم و عنواني نيست و زائري هم ندارد

+ نوشته شده در شنبه ششم اسفند ۱۳۹۰ ساعت 22:58 توسط گروه ادبیات |

واژگان دامداری درگویش لکی

رضاآزادپور(rezaazadpur@gmail.com)

واژگان و اصطلاحات دامداری در گویش لکی بیرانوندی (چغلوندی) پیشگفتار : به روایت تاریخ ، مردم فلات ایران در آغاز کوچ نشین بوده اند وقبل از اینکه کشاورز ، ده نشین و به طور کلی « یک جا نشین» باشند ، دامدار بوده اند . بی شک عشایر کوچ نشین ، به منظور یافتن چراگاه همواره مکان گله را به صورت دو منطقه ی ییلاق و قشلاق تغییر می داده اند . فلات ایران به دلیل گستردگی ، سرزمینی است پوشیده از کوه های مرتفع ، تپه ها ، ماهورها و بیابان های وسیع با آب و هوای گوناگون . رشته کوه زاگرس ، از مهمترین رشته کوه های فلات ایران ، هزاران سال است که سایه سار مهربانی برای دامداران و کوچ نشینان جنوب غربی ایران است . دامداری در ایران سلبقه ای دیرین دارد . تاریخ نگاران اهلی کردن «بز» را به ایرانیان نسبت داده اند . نقوش دیواره ی غارها وظروف سفالی در نقاطی از ایران نشان می دهد که ، بیش از ده هزار سال پیش ، ایرانیان بز را اهلی کرده اند . هم چنین کاوش های باستانی در غار کنجی (نزدیک خرم آباد) و تپه ی علی کش و چغا سفید (نواحی دهلران) نشان می دهد که انسان حدود نه هزار سال پیش دو گونه نبات ، یعنی گندم و جو را کاشته است و دو گونه جاندار ، یعنی بز و میش ، را دست آموز کرده است . علاوه بر این شواهد به دست آمده نشان می دهد که انسان در فاصله ی میان هفت هزار و پانصد تا پنج هزار سال پیش در این منطقه به اهلی کردن گاو و کشت نباتات تازه ای ماند عدس ، ماش و کتان توفیق یافته است (امان الهی1370 : 26 و 27) فرانک هول Frank Hole (1977: 9 و 10) اظهار می دارد که کاوش های باستانی در لرستان (دشت دهلران ، پشتکوه لرستان ) نمایان می کند که زندگی ده نشینی در جنوب غربی ایران در نه هزار سال پیش آغاز شده است . واضح است که ده نشینان قبل از آن از راه شکار و پرورش دام امرارمعاش می کرده اند . تاکنون مطالعاتی پیرامون جنبه های زبان شناختی گویش لکی انجام شده است که از بین آن ها می توان به ایزد پناه (1367) محرر(1384) میرچراغی (1369) عسگری عالم (1384) عالی پور (1386) سپهری (1378) اشاره کرد ، اما واژگان و اصطلاحات مربوط به دامداری به طور ویژه ، مورد مطالعه قرار نگرفته است . نظر به اینکه دامداری به عنوان حرفه ای اصلی این مردم از گذشته ی بسیار دور نقش داشته است بر آن شدیم تا واژگان دامداری را به طور جداگانه گردآوری کنیم بلکه روزنه ای باشد برای انجام مطالعات معیشتی ، فرهنگی ، قومی و مردم شناختی این قوم که در بخش های زیر ارائه می گردد : 1- ویژگی های تاریخی ، جغرافیایی گویش لکی : بخش چغلوندی یا هردو در شمال غربی لرستان و 42 کیلومتری شمال شرقی خرم آباد واقع شده است و مساحت تقریبی آن 1080 کیلومتر مربع وشامل پنج دهستان به نام های آبسرده ، هرو ، سراب نرم ، مال اسد و ورکوه است . جمعیت این بخش حدود 12500 نفر است و مهمترین ایل ساکن در آن ، ایل بیرانوند است که به گویش لکی بیرانوندی سخن می گویند . ظاهرا این نام همان است که در منتخب التواریخ نطنزی «برانوند» آمده است (ایزد پناه :17) ایل بیرانوند از دو طایفه به نام های دشی نو (daŝino) و آلای نو (âlâyno) تشکیل شده است وهر یک از این دوطایفه به شاخه های کوچکتری به نام بووه (bowa) یا پدر تشکیل شده اند . بر پایه ی تاریخ گزیده (حمد الله مستوفی) ایل بیرانوند از قرن هشتم هجری در این نحیه سکنا گزیده اند (حنیف – آزادی :12) امروزه ایل بیرانوند علاوه بر بخش چغلوندی در سایر مناطق لرستان نظیر سیلاخور ، بروجرد ، خرم آباد ، دورود و . . . نیز سکونت گزیده اند . این ناحیه ، منطقه ای نیمه کوهستانی و دارای زمین های حاصلخیز کشاورزی است نیمی از آن آبی و نیمی دیم است . مردمان این دیار امروزه ، اگرچه اغلب به پیشینه ی کشاورزی مشغولند ، اما حرفه ی دامداری نیز مانند گذشته به قوت خود باقی است . رضایی باغ بیدی (1380) گویش لکی را متعلق به دسته ای از گویش های کردی جنوبی می داند ، اما گویش لکی هر چند به علت موقعایت جغرافیایی شباهت زیادی به زبان و فرهنگ کردی دارد لیکن به هیچ روی جزیی از زبان یاد شده نیست . بلکه ، یکی از بازمانده های زبان های اصیل اوستایی و پهلوی است که به دلیل شرایط خاص اقلیمی دچار تغییر وتحول شده است . 2- شیوه ی تحقیق : داده های این تحقیق طی سال های 1388 و 1389 گردآوری شده است . علاوه بر روش میدانی و کتابخانه ای از روش استقرائی مانند : مصاحبه ، پرسش و ارتباط مستقیم با گوشیوران استفاده شده است . از گوشیوران خواسته شد تا واژگان را به صورت کاربرد در جمله و به شکل انتزاعی به کار ببرند و نگارنده ، چون خود به گویش لکی تسلط دارد ، پس از گردآوری داده ها با استفاده از حروف آوانگار ، با اشراف به تجزیه و تحلیل آن ها پرداخته است . 3- گویش و تفاوت آن با زبان و لهجه : گویش شناسی علمی است که به مطالعه ، بررسی و توصیف گویش ها می پردازد ، در حقیقت گویش نمود زبان است و لازمه ی شناخت زبان است (شیری : 7) مردم معمولا به راحتی دو اصطلاح « زبان» و « گویش» را به کار می برند و تصوراتی نیز در مورد ویژگی های هر کدام دارند که گاهی آنها را به جای هم ، به کار می برند ، اما اگر از آن ها پرسیده شود که تفاوت زبان و گویش چیست ، غالبا تمایز بین آن ها را نمی دانند . سوسور و چامسکی دو تن از زبان شناسان به نام، زبان را دارای دو جنبه می دانند یکی جنبه های ذهنی و انتزاعی که سوسور آن را «LanguuL» و چامسکی آن را «Competence» (توانش) می نامد . دیگری جنبه ای از زبان است ، که سوسور و چامسکی به ترتیب آن را «parol» (گفتار) و «performance» (کنش) می نامند . بر پایه ی این گزاره ، زبان قواعدی ذهنی و انتزاعی است که وجود خارجی ندارد و آنچه انسان ها بر زبان می آورند در واقع گویش است نه زبان به بیان دیگر عبارت « گویش شکل عینی زبان و موارد کاربرد آن است » تفاوت گویش و لهجه نیز در این است که گویش نمود عینی زبان است و در گفتار به کار می رود و در واقع شکل های متفاوت و گونه های یک زبان است ، اما لهجه شکلی از زبان است که تنها از نظر آوایی (تلفظی) متمایز ومتفاوت است (همان :34) 4-واژگان و اصطلاحات دامداری در گویش لکی بیرانوندی: بررسی حاضر ، گزارشی است در قالب معرفی و تشریح واژه های مربوط به حوزه های دامداری و در همه ی ابعاد آن همراه با آوا نویسی که از گویشواران خواسته شده است تا در مورد کاربرد دقیق واژه توضیح دهند . 4-1 واژه های بیماری های دامی و داروهای دامی بَرفک (barfak) : نقطه های سفید و برف مانندی روی پوست حیوان (بیشتر روی پستان و لب ها و اطراف چشم دیده می شود) برنج داس (berenjdǎs) : بوته گیاهی است که گل های ریز وچتری زرد رنگی دارد . از جوشاندن آن ، برای درمان بیماری های دام ، از جمله اسهال و استفراغ ، استفاده می کنند . بَلَه ریقه (balariqa) : اسهال دائمی دام (برای انسان نیز کاربرد دارد) پِژه (pezé) : کرمی در بینی دام که موجب عطسه ی دائمی آن و آزار ولاغری می گردد . تِرس (ters) : تغییر یافته ی «تَرس» است ، بیماری صرع است که حیوان ، جنون می گیرد و خود را به در و دیوار می زند . این بیماری ، اغلب باعث مرگ دام می شود . تشنه داری (tâsnadari) : گیاهی که از عصاره ی آن برای درمان بیماری گّری ، کچکی از آن استفاده می شود . خایه جره (xâyajora) : یک نوع بیماری مخصوص پرندگان دامی که تخم نرم و قوام نیاقته می گذارند . خَمری (xamari) : حالت اسهال و استفراغ شدید در دام که بر اثر پر خوری گیاهان مقوی دست می دهد. دِله میز(deamez) : نوعی بیماری که دمبه گوسفند از زیر به علت ادرار می سوزد و زخم می شود . دَم زیمی (dam zaimy) : نوعی بیماری است که دام به دلیل مالش زیاد دهان به سنگ و گیاهان خاردار به ان دچار می شود . زردی (zardi) : یرقان ، بیماری خطرناک که علامت آن زرد شدن پوست وگوش چشم است . حیوان مبتلا به زردی مدتی لاغر می شود و از خوراک می افتد و سرانجام از پای در می آید . زیله درد(zaila dard) : نوعی بیماری دامی که به سبب پارگی کیسه صفرا در حیوان پدید می آید . سی پوپ (sé pop ) : نوعی بیماری پرندگان اهلی که تا سیاه شدن تاج و پژمردگی ان پدیدار می شود . سی پوپ که در اصطلاح علمی به آن «نیوکاسل» گفته می شود . موجب لاغری ومرگ تدریجی ماکیان می شود . سی گون (sé gÖn) : نوعی بیماری واگیر دار که باعث سیاه شدن پستان دام می شود و گاهی برای همیشه شیر آن خشک می شود . شلکه(ŝalka) : این مرض مربوط به سم حیوانات است . به علت برخورد پای دام با سنگ و یا راه رفتن زیاد به وجود می آید و موجب خون ریزی ، در پای دام می شود . شلی (ŝalli) : نوعی بیماری که پای دام می لنگد ← طوقه شیر بردی (ŝir berdi) : بیماری واگیر دار دامی که شیر آن در آغاز چرکی می شود و سپس به طور کامل ، خشک می شود . طوقه (tavaqa) : بیماری پای دام بر اثر زخم یا عفونت ← شلی قرژیلک (qeržilek) : گیاهی کوتاه به مساحت حدود 20 سانتی متر که بسیار تلخ است و گاهی سبب مرگ حیوان می شود . قُن قرا (qonqorâ) » نوعی بیماری دامی که گوشت دام ، به تدریج تبدیل به خون می شود . قره قُش (qeraqoŝ) : نوعی غده ی عفونی است که به پای حیواناتی مانند اسب و قاطر می زند و باعث باد کردن مفاصل آنان می شود . این بیماری اغلب کشنده است و یکی از راه های معالجه آن « داغ» کردن محل زخم است . کاویه (kawiya) : حشراتی ریز مانند شپش که بیشتر در مو و پشت گوش گوسفند ، جمع می شوند و خون حیوان را می مکند . کچله (kačela) : در این آفت پشم یا موی حیوان می ریزد و پوست آن خشک می شود . تفاوت این بیماری با « گری» این است که این عارضه بیشتر در اطراف چشم ، گوش و دهان دیده می شود . کِرمِژِنی (kermeženi) : به معنی «کرم خورده» است گاهی قسمتی از پوست و بدن حیوان به علت گاز گرفتگی گرگ یا برخورد با اجسام خراش برمی دارد و سپس به علت عفونت کرم می زند که به آن «کرمژنی» می گویند . کرم روده (kermeroda) : نوعی کرم وانگل اجباری که سبب لاغری دام می شود و مواد غذایی هضم شده دستگاه گوارش حیوان را مصرف می کند و اجازه جذب نمی دهد . کِرنی (kerni) : حشره ای ریز مانند کنه که در زیر پشم حیوان به پوست گاز می زند و خون دام را می مکد . کِنسا (kenesâ) : بیماری پوستی دام که بدن آن همیشه ، خارش دارد و حیوان معمولا خود را به سنگ یا دیوار می ساید . کیسله (késela) : نوعی غده و زائده که به صورت لخته ی سفید در کبد دام پدید می آید و موجب خرابی جگر و سرانجام ، مرگ آن می شود . گَرّی(garri) : پیسه ، نوعی بیماری که پشم وموی دام می ریزد و پوست آن سفید و سخت می شود . گِنه (gena) : حشره ای بزرگ تر از کرنی که این حشره نیز خون حیوان را می مکد و آن را ضعیف می کند. گون شقه (gônŝaqa) : پستان دام ، ترک برمیدارد و پوست می اندازد و به موجب آن شیر دام نیز آلوده می شود . مافاته (maâfâta) : نوعی کرم ، مانند کرم شبتاب که با راه رفتن پیله ای از پوشال و چوب برای خود ، درست می کند و اگر دام آن را بخورد می میرد . هَوَژوَه (hawažua) : گیاهی با ساقه ی قرمز و تیغ دار که ریشه ی آن را می جوشانند و از آن مرهمی می گیرند وروی زخم دام می مالند . هه وه بر (hévabar) : همیشه به بر ، بز یا گوسفندی که بارور نمی شود وهمیشه جفت گیری می کند . 4-2 نام گذاری انواع دام بر اساس رنگ و شکل وسن و سال : باز بازی (bâz bâzi) : بزی که موی آن سیاه است ، اما در برخی از نقاط موی سفید نیز دارد (سفید و سیاه) . گوسفندی سفید رنگ که گوش های لوله ای دارد . بَخته (baxta) : گوسفند یا بزی که اخته شده باشد . بِز(bez) : بز ماده ، بالای یک سال که دست کم یک بار زاییده باشد . بز خوت (bezxot) : بزی که موهای قهوه ای دارد . بِزنه (bezena) : جنس و انواع بز شامل کلیه ی دسته های بز نر و ماده . بلکان شاخ (belakan ŝax) : بزی که شاخ های آن بدون پیچ ولی انحنا دار باشد . بَله رش (bala raŝ) : بز قهوه ای رنگ با گوش های ایستاده ولوله ای . بَله سی (bala sé) : بز سیاه رنگ با گوش های ایستاده و لوله ای . بَله کیو (bala kiow) : بز آبی کم رنگ با گوش های ایستاده و لوله ای . بَلی گوش (bali goŜ) : بز و یا گوسفندی که گوش های متوسط ولوله ای دارد . بَله هویل (bala hoil) : بز مو طلایی با گوش های ایستاده ولوله ای . بور (bur) : بز و گوسفندی که موهای آبی پر رنگ دارد . پازن (pâzan) : بز پیشرو ، بزی که جلودار گله برای حرکت باشد . پَرچن (parčen) : گوسفند یا بزی که موهای روی پیشانی آن به شکل چتر باشد . تَگه (taga) : بز نر یک سال به بالا ، کمتر از دو سال . تول چرمی (töl čarmi) : بز وگوسفند سیاه و سفید با پیشانی قهوه ای . تول کژل (töl kažal) : گوسفند یا بز سیاه با پیشانی سفید . توشتیر (tuŝtir) : بز ماده و بالغ از یک سال به بالا که هنوز نزائیده ،اما آماده جفت گیری است . تیر مازه (tirmaže) : گوسفند یا بز چاق . توشیک (tuik) : بزغاله نر و یا ماده از وقتی که از شیر گرفته می شود تا یک سالگی . تَیل(tail) : بزی که گوش های آبی با نقطه های سفید دارد . چَمولینه (čamülina) : بزی که شاخ هایش به طرف پایین و داخل پیج خورده باشد . چَپُش (čapoŝ) : بزغاله ی نر و ماده زیر شش ماه . چرمی (čarme) : گوسفند نر یا ماده ای که صورت قهوه ای دارد . خالی (xali) : گوسفندی که صورت آبی با خال های سیاه یا سفید دارد . خَرّمه (xarra mé) : خر نری که بامادیان جفت گیری می کند . خَلت (xalt) : بز نری که پا به سن گذاشته است .(سابرین سال خورده) زرد در (zarddor) : گوسفند زرد که دمبه ای بلند دارد . سابرین (saberin) : بز نر بالای دو سال . سه ره (saré) : میش پیشرو ، گوسفند ماده ای که جلودار گله باشد . سووا (sowé) : بره یا بزغاله ای که تازه به دنیا می آید تا وقتی که شیر می خورد . سی (sé) : گوسفند یا بز سیاه رنگ . شاخ چوکنه (ŝax čokena) : بزی که شاخ های کاملا راست و ایستاده دارد . شاله گوش (ŝalagos) : گوسفند یا بزی که گوش های بلند و افتاده مانند شال دارد . شیرکن (ŝir kan) : بزغاله ی جوان اخته شده ← بخته شَک (ŝakk) : گوسفند ماده ی یک ساله که آماده جفت گیری است . شی شک (ŝiŝakk) : گوسفند ماده ی بالاتر از یک سال که یک شکم زائیده است . غَنی (qani) : گوسفند یا بزی که صورتش قهوه ای و وسط سر ان سفید رنگ است . قژقژی (qožqozi) : مرغی که به رنگ قهوه ای با نقطه های سفید . قلم گوش (qelamgoŝ) : بزی که برای نشانه گذاری ، مقداری از گوش ان را بریده اند . قورچ (qorč) : گوشفند بز بالای دو سال وقوی هیکل ← ورن کال (kall) : گوسفند یا بز سیاه کم رنگ (بین سیاه وقهوه ای) کالباز (kalbaz) : گوسفند یا بز قهوه ای وسفید . کره کژل (korakažal) : گوسفندی با سر و صورت سفید و گوش لوله‌ای و ایستاده. کَژل ( kažal ) : گوسفندی با صورت سفید و قهوه‌ای . کَل ( kal ) : بز گوش بریده . کوور ( kowerr ) : بره‌ی نر یا مادّه بالای شش ماه تا یک سال . کلول ( kalol ) : بز قهوه‌ای وسفید ، ابلق . کیری (kairé) : بزغاله نر و ماده تا وقتی که شیر می خورد ← سووا کیو ( kiow ) : کبود ،گوسفندی که سر آن سفید باشد . گَد ( gad ) : بزی که شاخ ندارد . گُد (god ) : گوسفند یا بز که گوش خارجی ندارد . موین ( moin ) : مادیان ،اسب مادّه . می ( mé ) : گوسفندی که زاییده است ( از یک سال به بالا ) . ملایری ( melayery ) : نژادی از بز که جثه‌ای کوچک و لی شیر فراوان دارد . نوارین (howa reyen) : بزی که جلودار و پیشگام گله است ← هه ریو نوم قی باز ( nom qey bâz ) : بزی که قسمتی از کمر آن سفید است . نوپالن (nupâlon) : کره اسب دوساله ای که تازه زین بر پشتش می گذارند . وَرک ( vark ) : بره ی نر یا ماده ← سووا . وارِک (vârek) : جوجه مرغ جوان که هنوز آماده ی تخم گذاشتن نیست . وِرن ( veran ) : گوسفند نر و بالای دو سال . هُوره گله ( hora galla ) : گوسفند نری که برای جفت‌گیری به میان گله‌ی دیگران می‌رود و با گله‌ی مربوط به خودش کاری ندارد . هه ریو (hareyo) : بزی که با تمرین و آموزش چوپان ، جلو دار گله می شود و سایر دام ها به دنبا او حرکت می کنند ← نوارین هویل ( hoil ) : گوسفند یا بز با موهای طلایی . هویل باز ( hoil bâz ) : بز یا گوسفندی که آمیخته‌ای از سفید و قهوه‌ای است . 4-3 واژگان مربوط به اجزای بدن دام ها : اِسپل (espel) : طحال ، سپرز بِرنه (berne) : آلت تناسلی دام های نر بش کردن (baŝkerden) : تقسیم گوشت حیوان ذبح شده ← کو کردن پاچک (pâček) : دست و پای انواع دام . پِت (pet) : دماغ ، بینی دام . پِشکِل(peŝkel) : فضله و سرگین دام . پشت مازه (peŝtmaze) : ستون فقرات دام . پِف (pef) : شش ، ریه . پوس (pus) : پوست . تک سینه (tok sina) : جلوی سینه ی دام . تَن (tan) : آلت تناسلی دام ماده . تنیاحور (Tanya howr) : عضوی از بدن گوسفند و بز که نباید آن را خورد . جی یر (jiyar) : جگر ، کبد چنه (čena) : چانه ، آرواره ← چنووه چی یم (čiyam) : چشم ← گلاره خوئه (xowa) : جگر سفید . خوشه (xoŝe) : روده ی سفید بز و گوسفند . دل (del) : قلب . دمی(domé) : دمبه ی گوسفند . دَنی (dané) : دنده . زَیله(zaila) : کیسه ی صفرا سملی چک(semeliček) : سم دام سورشک (soreŜek) : مری ، دستگاه گوارشی ← کرکنه ، قرقره قلمه (qalama) : ساق پا و ساعد حیوان که بدون گوشت است . کروژنک (koruženak) : غضروف کلینجک(kolinjek) : دمبه ی کوچک که در انتهای دمبه ی اصلی قرار دارد . گُرداله (gordale) : کلیه ← ولک گُلنگ (golang) : دو زائده ی کوچک که به صورت خوشه ای در گلوی برخی از دام ها قرار دارد . گون (gön) : پستان حیوانات شیرده . گُن (gon) : بیضه ، دنبلان ، تخم های دام نر گیه (geya) : معده وشکم دام ← لم لخه رو (laxaru) : روده ی دام . لم (lam) : شکم ، معده ← گیه نرمه (harma) : گوشت نرم دام ، بدون استخوان . نوم دل (nomdel) : مجموعه ی دل و جگر و قلوه ی دام . وَز (vaz) : چربی داخل شکم که به شکل پرده و غشا اطراف روده را می گیرد . ولک (velk) : کلیه ← گرداله. هوری (hori) : پشم گوسفند . 4-4 واژه های مربوط به تقسیم شیر ، فرآورده های شیری و از شیر گرفتن دام . بایه (baye) : ظرفی مسی و سنگین برای دوشیدن دام . برانن(beranen) : به معنی بریدن و دراصطلاح به معنی « از شیر گرفتن» است . بن دو(ben do): وقتی کره رابرای تبدیل به روغن می جوشانند،رسو بات ته مانده ی آن را که ترکیبی از دوغ وروغن است با شکر یا شیره آمیخته می کنند که به آن «بن دو» می گویند بِلامی (belâmi) : تکه چوبی به مساحت هفت یا هشت سانتیمتر که از دو طرف با نخ محکمی بسته می شود و برروی زبان بزغاله یا بره ، قرار می گیرد که دیگر قادر به مکیدن پستان مادر نیست و پس از مدتی به اصطلاح «شیر بر» می شود . پرزوله(Perzula) : مقداری نمک به شیراز افزوده می کنند و به صورت لوله یا دانه های ریزی آن را روی سینی در آفتاب خشک می کنند واز آن در بیشتر غذاها مثل آش ، استفاده می کنند . ترخینه (tarxina) : غذایی از دوغ ترشیده و گندم آب پز آسیاب شده که در زمستان از آن آش درست می کنند . جیا کردن (jeiâ kerden) : جدا کردن بره ها و بزغاله ها از مادر انشان به منظور از شیر گرفتن . چِکل نیان (čkel niyan) : عمل چوب گذاشتن در داخل ظرف شیر برای اندازه گیری . چین(čin:قسمت اندکی ازماست یا دوغ که به عنوان مایه ی ماست بندی از آن استفاده می شود. روین دان(roin dan) : روغن حیوانی که از کره و سرشیر به دست می آید . سره مگری(sara mageri) : مایه ی اصلی دوغ که پس از حرارت دادن به صورت کف روی مایع قرار می گیرد . شیر بر (ŝirber) : عمل از شیر گرفتن بزغاله وبره است . شیراز(ŝiraz) : دوغ را در حرارت بالا می جوشانند وسپس در کیسه ای پارچه ای می ریزند تا آب آن کاملا گرفته شود و سپس محصولی سفت به صورت دانه های ریز و ترش مزه به دست می آید . شیرژِک (ŝir žek) : شیر بسیار غلیظ بز و گوسفند یا گاوی که تازه زاییده می شود که مایل به رنگ زرد و مقوی است . شیر قَرت (ŝir qart) : قرض گرفتن شیر از همسایه ، وقتی کسی شیر خودش کم است و قابلیت تبدیل به محصولات شیری را ندارد مقداری از دیگری قرض می گیرد ← شیرواری شیرواری (ŝirvare) : دو یا چند خانواده که مقدار شیر کمی دارند و با هم قرار می گذارند که هر هفته یا ده روز شیر را به نوبت یک خانواده ببرد . معمولا دوغ بین همه ی اعضا تقسیم می شود ولی کره و روغن سهم خانوادهای است که نوبتش فرا رسیده است . برای اندازه گیری مقدار شیر از چوبی به نام«لِله » استفاده می شود← شیرقرت کاخنات (kâxenat) : شیر بز ، گوسفند و گاوی که تازه زاییده می شود را وقتی حرارت می دهند ، بسیار پر انرژی و غلیظ است که کاملا سخت و جامد می شود . این محصول بسیار لذیذ و زرد رنگ است . کَری (kare) : کره ، پس از مشک زدن ماست به دست می آید . گَر(gar) : گره ای از آن به بعد چوب اندازه گیری (لِله) به دو شاخه تبدیل می شود . لِوه (levé) : شیر غلیظ ، شیر گوسفند یا بز سه روز پس از زایمان که از حالت «شیرژک» و «کاخنات» به شیر طبیعی نزدیک می شود ، اما هنوز مقداری غلیظ . جامد است . گله گل اوتن (gala gal owten) : روشی برای از شیر گرفتن بره وبزغاله . اگر بچه ی دام با دو روش دیگر (جیا کردن – بلامی) از شیر گرفته نشود ، آن را از گله ی خود جدا کرده و برای مدتی به گله ی دیگران منتقل می کنند . لَلَه (lala) : چوبی خط دار که بالای آن به صورت دو شاخه است وبای اندازه گیری در عمل «شیرواری » به کار میرود . ماس (mâs) : ماست . ماسوا (mâsowa) : غذایی که از ترکیب دوغ وگندم یا دوغ و برنج درست می کنند . مِژانن (mežanen) : شیردان ، عمل مکید شیر به بزغاله یا بره های تازه به دنیا آمده است . 4-5 واژگان مربوط به مشک و ابزار دامداران : آلوین کردن (âluin kerden) : عمل تعمیر و احیا کردن هر ساله ی هیزه ، کنه و مشکه با خواباندن ظرف در ماده ای با ماده ای به نام «جفت» این کار انجام می شود . جَفت (jaft) : پوست زیرین میوه ی بلوط که برای پرداخت و رنگ کردن مشک و «کنه» از ان استفاده می کنند . چونچه (čonča) : قابلمه بزرگ که معمولا شیر را با آن می جوشانند . دَسل خُرت (deslxort) : چوبی به طول 40 سانتی متر که دو دست و دو پای مشک را به صورت عرضی و دو به دو می بندد و وسط ان ها را برای نصب « نام دیرک» سوراخ می کنند . کُنه (kona) : مشک جای آب که ااز پوست بز ساخته می شود و در تابستان آب را خنک نگه می دارد . برای انعطاف و خوش رنگی آن را در جفت می خوابانند . کُنیلک (konilek) : مشک آب کوچک که معمولا چوپان ها به خاطر سبکی آن را می برند . کولکه (kolka) : مشک آب یا دوغ زنی که از پوست دام به دست می آید ← مشکه گرده هرانی((:gerda harany قرص نان مخصوصی که آن را ازسطح شیب داری به داخل بره های نر می غلطانند و به طور تصادفی به پای هرکدام، برخورد کند ،آن را برای جفت گیری نگهداری می کنند(ورن) مالار (mâllâr) : سه پایه ای که با سه چوب بلند (حدود 2متر) که یک سر آن ها با طنابی به هم بسته شده است . پس از عمود کردن مالار مشک ماست را به آن آویزان می کنند و سپس آن را می زنند تا کره آن جدا شود ودوغ آن به ماست تبدیل شود . مشکه (maŝka) : مشک دوغ زنی که از پوست بز و گاهی گوساله ساخته و پرداخته شده است ← کولکه مشکولِک (maŝkolek) : مشک کوچک برای نگهداری دوغ . نوم دیرک (nom dérek) : چوبی به ارتفاع حدود یک متر که دو سر آن تخت وتراشیده شده است و از دو طرف به چوب های «دسل خرت» وصل می شود تا سبب نصب مشک برروی «مالار » گردد . نوم ژِنک (nomženek) : چوبی که در اثناء مشک زدن داخل مشک می برند تا از مقدار کره وجمع کردن ان در یک نقطه آگاه شوند . هیزه (hiza) : مشک کوچکی که از پوست بز برای نگهداری روغن حیوانی درست می کنند . هی ها مشکه (hihǎ maška) : سرودی فولکوریک که زنان به هنگام زدن مشک زمزمه می کنند . 4-6 واژگان مربوط به چراندن دام ها : سوران (soran) : چراندن در صبح که به اعتقاد پیشینیان باعث دمبه گرفتن گوسفند می شود . شوچرونی (šočaroni) : چراندن دام در شب پس از دوشیدن . شو و کو (ŝovakö) : بیتوته کردن با گله در کوه به منظور چراندن بهتر دام و نیز فرار از گرما و بیماری «زردی» . لُرانن(loranen) : چراندن دام . وهار چریvehar čari) : کوچ کردن دامدار در بهار و تابستان به مکان های خنک که چراگاه های مناسب دارند . 4-7 واژگان مربوط به نام گذاری گروهی دام ها جلو(jallow) : گله ی بزرگ بز . رمه (rame) : جمع بزرگ اسب و خر و قاطر . رین(reyen) : جمع بزرگ گوسفندها . گاگیل(gǎgail) : گروه گاوها ← یلخی . وریل (weril) : جمع بزرگ بره ها . یَلخی (yalxi) : گروه گاوها ← گاگیل 4-8 اصطلاحات نام گذاری صدای حیوانات دامی شیپانن(šipaneh) : صدای اسب و قاطر . کالونن(kalonen) : صدای بز و بز غاله . کورانن(koraneh) : صدای گاو و گوساله . لویلانن(loilânen) : صدای گرگ . وَرانن(veraneh) : صدای گوسفند و بره . هَرانن(harrâneh) : صدای خر . 4-9 واژگان مربوط به صدا کردن دام ها . پیس((pés:صدایی برای حرکت دادن وکنترل مرغ وش(vaš) : صدایی برای حرکت و کنترل بزها ← یخ هه مه (hamě) : برای کنترل و حرکت گوسفند . هوشه (hoša) : برای حرکت و کنترل خر . هوهه (hoha) : برای حرکت و کنترل گاوها . هه یِخ (ha yex) : برای حرکت و کنترل بزغاله . هی هه (hi ha) : برای حرکت و کنترل اسب و قاطر . یخ (yex):صدایی برای حرکت دادن وکنترل بزها ← وش 4-10 واژگان مربوط به نام گذاری بچه های دام ها . تویتک (toitek) : بچه ی سگ . خرکری (xar kore) : کره خر ، بچه ی خر = خرولی خِرولی (xeroli) : بچه ی خر ، کره خر = خرکری کَیری (kaire) : بچه ی بز ، بزغاله . گور(gowr) : بچه ی گاو ، گوساله . ورک (vark) : بچه گوسفند ، بره . 4-11 واژگان مربوط به جفت گیری دام . بَر (bar) : جفت گیری بزها و گوسفندان . دویس(dois) : جفت گیری سگ ها . فیل(fail) : جفت گیری خر و اسب . کَل(kal) : جفت گیری گاوها . واژه کردن (važa kerden) : برای بار دوم جفت گیری کردن . 4-11 نفرین ها و تابو ها نسبت به دام ها . اَرچکوکته (arčako kate) : چاقو به گردن رسیده ، نفرین عمومی برای همه ی حیوانات حلال گوشت . بَن بِر (banber) : چاقو ، در فرهنگ عشایری به عمد اسم چاقو را نمی برند و از اصطلاح «بن بر» استفاده می کنند یعنی ؛ برنده ی بند و طناب . دُم بریا (domberya) : دم بریده ، نفرینی که برای خر و اسب به کار می رود . دُمکه بِریا (domka berya) : دمبه بریده ، نفرینی که برای گوسفند به کار می رود . سَقطابی(saqatâbi) : نفرین برای حیواناتی که گوشت آنها را نمی خورند مانند خر ، اسب و قاطر . گون تشیا (gontisya) : نفرینی بر گاوها وگاهی نیز بزها . قدو(:(qodo کسی که نسبت به دامها علاقه مند نیست وازژرورش دام بیزار است لمان (laman) : نفرینی برای اسب و خر وقاطر . گرگه زائه ایرکته(gorge zǎé eir kate) : نفرینی برای گله ی بز و گوسفند ، گرگ زاییده به شما حمله کند . 4-12 اصطلاحات و واژگان عمومی در فرهنگ دامداری : آحُر (ǎhor) : آخر ، لبه ای در اطراف طویله برای گاه و جو دادن . اَووس (ǎwes) : آبستن ، باردار شدن حیوانات . بَر گِرتن (bar gerten) : جفت گیری حیوانات برای تولید مثل . بَن گِرتن(ban gerten) : پروار گرفتن دام ، دام در طویله حبس می کنند تا زود چاق شود . پرچی (parče) : آغل ، محفظه ای که در بهار و تابستان با شاخه های درخت بلوط برای نگهداری دام ها فراهم می کنند . تگه گرتن (taga gerten) : جفت گیری بز ماده . چِزنه(čzena):غذایی که ازنوعی نان تابه ای فطیر وآمیخته با روغن حیوانی یا کره ،به دست می آید← شلکینه چِزیلک(čezilek):سرخ کردن وتاباندن دمبه ی گوسفند که پوسته ی چربی به صورت تراش ه های ترد باقی می ماند. چیره (čera) : گرفتن پشم یا می دام . دُمکت دُرا بو (domkat dora bo) : دعاکردن و اظهار شادمانی ورضایت از گوسفند. دنیا(:(doniaمطلق دام.به همه ی دام های کوچک نظیر گوسفند،بز،بره وبزغاله اطلاق می شود. خُواریز که (xawa rizka) : منطقه ای با سنگ های صاف برای نمک دادن به گله . رویه هو (roya how) : دستور دادن به دام برای آب خوردن . ژا کردن (xa kardan) : نشخوار کردن حیوانات پس از چریدن . شلکینه(Ŝelkina):غذایی ازنان فطیر وکره یا روغن حیوانی که بسیار مقوی و خوشمزه است← چزنه کور(kurr) :خوابیدن ظهر گاهی گوسفندان به صورت ایستاده که هر کدام سر خود را به سمت دمبه ی دیگری پائین می برند و حرکت نمی کنند . سَر کردن (sar kardan) : به هم زدن «کور» و حرکت دادن گوسفند . سور گون (sor gown) : سرخ پستان ، حیوانی که نزدیک به زایمان است . شُون (šown) : شبان ، چوپان ، شونی : چوپانی . کلی (kolé) : کله ، قسمتی جدا شده از داخل طویله برای جدا کردن بره ها و بزغاله ها . کله برگ(kola barg) : چوب گوتاهی در دست چ.پان که وقتی عصبانی می شود آن را به سمت دام پرت می کند . کو کردن (kokwrden) : تقسیم گوشت حیوان ذبح شده به چند قسمت (کو) ← پش کردن . قَلما سنگ (qalmaseng) : وسیله ای برای سنگ انداختن و دفاع چوپان . موره (more) : سوهان و یا مهره ای برای گردن دام . هاتَگه (hataga) : اصطلاحی برای بز ماده که آماده ی جفت گیری است . هاوه بر (hava bar) : اصطلاحی کلی برای دام هایی که آماده جفت گیری هستند . هور دابون (hordabun) : برگردید ، امر کردن به برگشتن و تغییر مسیر دادن گله . منابع 1- آزادی ، فیروز و محمد حنیف ، تاریخ ایل بیرانوند ، حروفیه ، تهران ، 1390 . 2- امان الهی بهاروند ، اسکندر ، کوچ نشینی در ایران ، چ 3، 1370 ، تهران ، آگاه 3- ایزد پناه ، حمید ، فرهنگ لکی ، موسسه فرهنگی جهانگیری ، 1367 ، تهران . 4- رضایی باغ بیدی ، حسن ، معرفی زبان و گویش های ایران ، تهران ، 1368 . 5- شیری ، علی اکبر ، درآمدی بر گویش شناسی ، چ اول ، 1386 ، انتشارات مازیار ، تهران . 6- ------------- گویش شناسی ، ویژه نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی ، 1388 ، مقاله ، واژگان و اصطلاحات دامداری در گویش لکی ، جغومیرزایی و عامر قیطوری . 7- عالی پور ، کامین ، دستور زبان لکی ضرب المثل و واژه نامه ، افلاک ، 1384 ، خرم آباد 8- محرر ، ایرج ، پیوند واژه های لری با دیگر زبان های آریایی ، بلخ ، 1384 ، تهران . 9- میرچراغی ، فرهود ، بررسی ساختمان دستوری گویش لکی یاخوجوندی کلاردشت ، پرهام نشر ، 1369 ، تهران 10- Hole. frank . studies in the Archeological History of the Dehluran Plain ( 1977) .

ادامه نوشته

+ نوشته شده در پنجشنبه چهارم اسفند ۱۳۹۰ ساعت 19:40 توسط گروه ادبیات |

خاطره

رضا آزادپور

ازمرحوم نادر ابراهیمی چند کتاب خوانده ام.
چند خط زیر را که از کتاب ابوالمشاغل او انتخاب کرده ام به نظرم یکی از بهترینِ نوشته های اوست.

روزی، در مجلس ختمی، مرد متین و موقری که در کنارم نشسته بود و قطره اشکی هم در چشم داشت، آهسته به من گفت: آیا آن مرحوم را از نزدیک می شناختید؟

... گفتم: خیر قربان! خویشِ دور بنده بوده و به اصرار خانواده آمده ام، تا متقابلا، در روز ختم من، خویشان خویش، به اصرار خانواده بیایند.
حرفم را نشنید، چرا که می خواست حرفش را بزند. پس گفت: بله... خدا رحمتش کند! چه خوب آمد و چه خوب رفت. آزارش به یک مورچه هم نرسید. زخمی هم به هیچکس نزد. حرف تندی هم به هیچکس نگفت. اسباب رنجش خاطر هیچکس را فراهم نیاورد. هیچکس از او هیچ گله و شکایتی نداشت. دوست و دشمن از او راضی بودند و به او احترام می گذاشتند... حقیقتا چه خوب آمد و چه خوب رفت...

گفتم: این، به راستی که بیشرمانه زیستن است و بیشرمانه مردن.
با این صفات خالی از صفت که جنابعالی برای ایشان بر شمردید، نمی آمد و نمی رفت خیلی آسوده تر بود، چرا که هفتاد سال به ناحق و به حرام، نان کسانی را خورد که به خاطر حقیقت می جنگند و زخم می زنند و می سوزانند و می سوزند و می رنجانند و رنج می کشند... و این بیچاره ها که با دشمن، دشمنی می کنند و با دوست دوستی، دائما گرسنه اند و تشنه، چرا که آب و نان شان را همین کسانی خورده اند و می خورند که زندگی را "بیشرمانه مردن" تعریف می کنند.

آخر آدمی که در طول هفتاد سال عمر، آزارش به یک مدیر کلّ دزد منحرف، به آدم بدکار هرزه، به یک چاقو کش باج بگیر محله هم نرسیده، چه جور جانوری است؟ آدمی که در طول هفتاد سال، حتی یک شکنجه گر را از خود نرنجانده و توی گوش یک خبرچین خودفروش نزده است، با چنگ و دندان به جنگ یک رباخوار کلاه بردار نرفته، پسِ گردن یک گران فروش متقلب نزده، و تفی بزرگ به صورت یک سیاستمدار خودباخته ی وابسته به اجنبی نینداخته، با کدام تعریفِ آدمیت و انسانیت تطبیق می کندو به چه درد این دنیا می خورد؟
آقا ی محترم!ما نیامده ایم که بود و نبودمان هیچ تاثیری بر جامعه بر تاریخ، بر زندگی و بر آینده نداشته باشد. ما آمده ایم که با دشمنان آزادی دشمنی کنیم و برنجانیم شان، و همدوش مردان با ایمان تفنگ برداریم و سنگر بسازیم، و همپای آدمهای عاشق، به خاطر اصالت و صداقت عشق بجنگیم.

ما آمده ایم که با حضورمان، جهان را دگرگون کنیم، نیامده ایم تا پس از مرگمان بگویند: از کرم خاکی هم بی آزارتر بود و از گاو مظلومتر، ما باید وجودمان و نفس کشیدنمان، و راه رفتنمان، و نگاه کردنمان،و لبخند زدنمان هم مانند تیغ به چشم و گلوی بدکاران و ستمگران برود...

ما نیامده ایم فقط به خاطر آنکه همچون گوسفندی زندگی کرده باشیم که پس از مرگمان، گرگ و چوپان و سگ گله، هر سه ستایشمان کنند...

گمان می کنم که آن آقا خیلی وقت بود که از کنارم رفته بود، و شاید من هم، فقط در دل خویش سخن می گفتم تا مبادا یکی از خویشاوندان خوب را چنان برنجانم که در مجلس ختمم حضور به هم نرساند

ادامه نوشته

+ نوشته شده در پنجشنبه بیستم بهمن ۱۳۹۰ ساعت 1:45 توسط گروه ادبیات |

داستان تربیتی

رضا آزادپور

داستاني کوتاه و بسیار زیبا.زیبا
"حتما اين داستان رابخوانيد"
در روز اول سال تحصيلى، خانم تامپسون معلّم کلاس پنجم دبستان وارد کلاس شد و پس از صحبت هاى اوليه، مطابق معمول به دانش آموزان گفت که همه آن ها را به يک اندازه دوست دارد و فرقى بين آنها قائل نيست. البته او دروغ مي گفت و چنين چيزى امکان نداشت. مخصوصاً اين که پسر کوچکى در رديف جلوى کلاس روى صندلى لم داده بود به نام تدى استودارد که خانم تامپسون چندان دل خوشى از او نداشت. تدى سال قبل نيز دانش آموز همين کلاس بود. هميشه لباس هاى کثيف به تن داشت، با بچه هاى ديگر نمي جوشيد و به درسش هم نمي رسيد. او واقعاً دانش آموز نامرتبى بود و خانم تامپسون از دست او بسيار ناراضى بود و سرانجام هم به او نمره قبولى نداد و او را رفوزه کرد.
امسال که دوباره تدى در کلاس پنجم حضور مي يافت، خانم تامپسون تصميم گرفت به پرونده تحصيلى سال هاى قبل او نگاهى بياندازد تا شايد به علّت درس نخواندن او پي ببرد و بتواند کمکش کند.
معلّم کلاس اول تدى در پرونده اش نوشته بود: تدى دانش آموز باهوش، شاد و با استعدادى است. تکاليفش را خيلى خوب انجام مي دهد و رفتار خوبى دارد. "رضايت کامل".
معلّم کلاس دوم او در پرونده اش نوشته بود: تدى دانش آموز فوق العاده اى است. همکلاسيهايش دوستش دارند ولى او به خاطر بيمارى درمان ناپذير مادرش که در خانه بسترى است دچار مشکل روحى است.
معلّم کلاس سوم او در پرونده اش نوشته بود: مرگ مادر براى تدى بسيار گران تمام شده است. او تمام تلاشش را براى درس خواندن مي کند ولى پدرش به درس و مشق او علاقه اى ندارد. اگر شرايط محيطى او در خانه تغيير نکند او به زودى با مشکل روبرو خواهد شد.
معلّم کلاس چهارم تدى در پرونده اش نوشته بود: تدى درس خواندن را رها کرده و علاقه اى به مدرسه نشان نمي دهد. دوستان زيادى ندارد و گاهى در کلاس خوابش مي برد.
خانم تامپسون با مطالعه پرونده هاى تدى به مشکل او پى برد و از اين که دير به فکر افتاده بود خود را نکوهش کرد. تصادفاً فرداى آن روز، روز معلّم بود و همه دانش آموزان هدايايى براى او آوردند. هداياى بچه ها همه در کاغذ کادوهاى زيبا و نوارهاى رنگارنگ پيچيده شده بود، بجز هديه تدى که داخل يک کاغذ معمولى و به شکل نامناسبى بسته بندى شده بود. خانم تامپسون هديه ها را سرکلاس باز کرد. وقتى بسته تدى را باز کرد يک دستبند کهنه که چند نگينش افتاده بود و يک شيشه عطر که سه چهارمش مصرف شده بود در داخل آن بود. اين امر باعث خنده بچه هاى کلاس شد امّا خانم تامپسون فوراً خنده بچه ها را قطع کرد و شروع به تعريف از زيبايى دستبند کرد. سپس آن را همانجا به دست کرد و مقدارى از آن عطر را نيز به خود زد. تدى آن روز بعد از تمام شدن ساعت مدرسه مدتى بيرون مدرسه صبر کرد تا خانم تامپسون از مدرسه خارج شد. سپس نزد او رفت و به او گفت: خانم تامپسون، شما امروز بوى مادرم را مي داديد.
خانم تامپسون، بعد از خداحافظى از تدى، داخل ماشينش رفت و براى دقايقى طولانى گريه کرد. از آن روز به بعد، او آدم ديگرى شد و در کنار تدريس خواندن، نوشتن، رياضيات و علوم، به آموزش "زندگي" و "عشق به همنوع" به بچه ها پرداخت و البته توجه ويژه اى نيز به تدى مي کرد.

پس از مدتى، ذهن تدى دوباره زنده شد. هر چه خانم تامپسون او را بيشتر تشويق مي کرد او هم سريعتر پاسخ مي داد. به سرعت او يکى از با هوش ترين بچه هاى کلاس شد و خانم تامپسون با وجودى که به دروغ گفته بود که همه را به يک اندازه دوست دارد، امّا حالا تدى محبوبترين دانش آموزش شده بود.
يکسال بعد، خانم تامپسون يادداشتى از تدى دريافت کرد که در آن نوشته بود شما بهترين معلّمى هستيد که من در عمرم داشته ام.
شش سال بعد، يادداشت ديگرى از تدى به خانم تامپسون رسيد. او نوشته بود که دبيرستان را تمام کرده و شاگرد سوم شده است. و باز هم افزوده بود که شما همچنان بهترين معلمى هستيد که در تمام عمرم داشته ام.
چهار سال بعد از آن، خانم تامپسون نامه ديگرى دريافت کرد که در آن تدى نوشته بود با وجودى که روزگار سختى داشته است امّا دانشکده را رها نکرده و به زودى از دانشگاه با رتبه عالى فارغ التحصيل مي شود. باز هم تأکيد کرده بود که خانم تامپسون بهترين معلم دوران زندگيش بوده است.
چهار سال ديگر هم گذشت و باز نامه اى ديگر رسيد. اين بار تدى توضيح داده بود که پس از دريافت ليسانس تصميم گرفته به تحصيل ادامه دهد و اين کار را کرده است. باز هم خانم تامپسون را محبوبترين و بهترين معلم دوران عمرش خطاب کرده بود. امّا اين بار، نام تدى در پايان نامه کمى طولاني تر شده بود: دکتر تئودور استودارد.
ماجرا هنوز تمام نشده است. بهار آن سال نامه ديگرى رسيد. تدى در اين نامه گفته بود که با دخترى آشنا شده و مي خواهند با هم ازدواج کنند. او توضيح داده بود که پدرش چند سال پيش فوت شده و از خانم تامپسون خواهش کرده بود اگر موافقت کند در مراسم عروسى در کليسا، در محلى که معمولاً براى نشستن مادر داماد در نظر گرفته مي شود بنشيند. خانم تامپسون بدون معطلى پذيرفت و حدس بزنيد چکار کرد؟ او دستبند مادر تدى را با همان جاهاى خالى نگين ها به دست کرد و علاوه بر آن، يک شيشه از همان عطرى که تدى برايش آورده بود خريد و روز عروسى به خودش زد.
تدى وقتى در کليسا خانم تامپسون را ديد او را به گرمى هر چه تمامتر در آغوش فشرد و در گوشش گفت: خانم تامپسون از اين که به من اعتماد کرديد از شما متشکرم. به خاطر اين که باعث شديد من احساس کنم که آدم مهمى هستم از شما متشکرم. و از همه بالاتر به خاطر اين که به من نشان داديد که مي توانم تغيير کنم از شما متشکرم.
خانم تامپسون که اشک در چشم داشت در گوش او پاسخ داد: تدى، تو اشتباه مي کنى. اين تو بودى که به من آموختى که مي توانم تغيير کنم. من قبل از آن روزى که تو بيرون مدرسه با من صحبت کردى، بلد نبودم چگونه تدريس کنم.
بد نيست بدانيد که تدى استودارد هم اکنون در دانشگاه آيوا يك استاد برجسته پزشکى است و بخش سرطان دانشکده پزشکى اين دانشگاه نيز به نام او نامگذارى شده است !

ادامه نوشته

+ نوشته شده در پنجشنبه بیستم بهمن ۱۳۹۰ ساعت 1:43 توسط گروه ادبیات |

حذفیات

بارم بندي و حذفیات درس ادبيات فارسي انساني و زبان فارسي عمومي كلاس هاي چهارم

بارم بندي و حذفیات دروس ادبيات فارسي انساني و زبان فارسي عمومي سال چهارم

حذفیات ادبیات فارسی 1 ( قافیه و عروض – نقد ادبی)

1- درس هشتم – نکاتی در باره ی وزن شعر فارسی؛ صفحه ی 63 تا 68

2- درس نهم – گونه های وزن شعر فارسی؛ صفحه ی 69تا 72

تقسیم محتوایی برای آزمون پایانی اول و دوم

الف- آزمون پایانی اول: از ابتدای کتاب تا پایان درس ششم

ب- آزمون پایانی دوم : کل کتاب ( با اختصاص 5 نمره به مباحث مربوط به درس اول تا آخر درس ششم و 15 نمره ویژه ی مطالب درس هفتم

حذفیات ادبیات فارسی( متون نظم و نثر)

1- متن « شعر و شاعری» ازصفحه 50 تا آخر 53 از فصل سوم کتاب

2- فصل پنجم به طور کامل

3- درس دوازدهم از فصل ششم ؛ «دو کبوتر دو پنجره ....» از صفحه ی 92 تا 102

4- شعر « ذکر عشق» از درس پانزدهم ؛ صفحه ی 124تا 127

5- فصل هشتم به طور کامل ؛ ادبیات عامیانه از صفحه ی 134 تا 149

تقسیم محتوایی برای آزمون پایانی اول و دوم

الف – ازمون پایانی اول: از ابتدای کتاب تا پایان فصل سوم صفحه ی 53

ب- آزمون پایانی دوم: کل کتاب ( با اختصاص 5 نمره به مباحث مربوط به فصل اول تا پایان فصل سوم و 15 نمره ویژهی مطالب فصل چهارم تا پایان کتاب.

برای مشاهده ی جدول بارم بندی دروس ادبیات عمومی و اختصاصی بر روی فایل ضمیمه کلیک کنید .

بارم بندي درس ادبيات فارسي انساني و زبان فارسي عمومي كلاس هاي چهارم

+ نوشته شده در شنبه پانزدهم بهمن ۱۳۹۰ ساعت 22:1 توسط گروه ادبیات |

نمونه هدف های کلی آموزشی وفعل های رفتاری هرطبقه درحیطه ی شناختی

ادامه نوشته

+ نوشته شده در جمعه بیست و پنجم آذر ۱۳۹۰ ساعت 11:14 توسط گروه ادبیات |

بارم کتاب های علوم انسانی

به نام خدا

نمره ی اختصاص یافته به حیطه های شناختی درس های مختلف رشته ی ادبیات وعلم انسانی

ردیف	نام درس	دانش	ددک وفهم	کاربرد	تجزیه وتحلیل،ترکیب،ارزشیابی	جمع نمره
1	ادبیات فارسی	6	12	1	1	20
2	زبان فارسی	3	8	5	4	20
3	ارایه های ادبی	4	6	8	2	20
4	تاریخ ادبیات	8	8	2	2	20
5	زبان وادبیات چهارم	5	9	5/.	5/.	15
گروه ادبیات فارسی سازمان آموزش وپرورش استان لرستان-گروه ادبیات فارسی شهرستان بروجرد

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و یکم آذر ۱۳۹۰ ساعت 23:10 توسط گروه ادبیات |

فرم ارزشیابی همکاران

فرم امتیاز بندی گروه های آموزشی دوره ی متوستطه (دبیران) سال تحصیلی 91-90 (براساس 20امتیاز)

جمع امتیاز

امتیاز

شرح

شماره ردیف

(معیارهای عملکرد)

حد اکثر 3 امتیاز

هر کدام از موارد

یک امتیاز

• تهیه طرح درس روزانه یا سالانه.

• ارائه فرم های نقد وبررسی کتب درسی.

• ارائه روش های نوین تدریس در جلسه ی گروه.

• رعایت بودجه بندی کتب درسی.

استفاده ازطرح درس ورعایت بودجه بندی و...درفرایند تدریس

حداکثر 3 امتیاز

هرکدام ازموارد

یک امتیاز

• تهیه جزوه های کمک آموزشی

• ساخت وسایل کمک آموزشی

• تهیه بروشور های آموزشی

• خلاقیت ونوآوری درزمینه ی تدریس

• استفاده از رایانه درتدریس

net schooاستفاده از شبکه ی

استفاده ی موثر از فن آوری های جدید آموزشی ،ابزار تدریس ووسایل کمک آموزشی متناسب با موضوع تدریس

حداکثر 3 امتیاز

هرکدام از موارد یک امتیاز

• شرکت در فراخوان مقالات گروه وارائه مقالات

• ارائه ی موضوعات تحقیقاتی وتکالیف مکمل درحد توان دانش آموزان توسط معلم مربوطه وارائه گزارش به سر گروه.

• همکاری دربرگزاری همایش های علمی،نمایشگاه و...

• همکاری در به روزکردن وبلاگ وارتباط اینترنتی با شاگردان

تعیین تکالیف باارائه

موضوعات تحقیقاتی درحدتوان دانش آموزان وکنترل ونظارت برانجام آن ها

حداکثر 3 امتیاز

هرکدام از موارد یک امتیاز

• مشاهده ی تدریس همکاران

• انجام ارزشیابی مستمر وثبت نمرات درکاربرگ دبیر

• برنامه ریزی به منظور تشویق دانش آموزان کوشا وارائه ی پیشنهاد جهت رفع ضعف جسمی دردانش آموزان ضعیف

ارزشیابی مستمراز فرایندیاددهی-یادگیری وبکارگیری نتایج ارزشیابی برای ارتقا کیفیت آموزشی وتربیتی

حداکثر 3 امتیاز

هرکدام از موارد یک امتیاز

• طراحی سوالات امتحانی براساس حیطه های شناختی .

• همکاری دربرگزاری مسابقات والمپیاد های علمی.

• تهیه ی سوالات واگرا.

• رعایت ملاک های طرح سوال

رعایت اصول سنجش درانجام ارزشیابی ها ئطراحی سوالات امتحانی باتوجه به اهداف دوره وپایه

حداکثر 5 امتیاز

هرکدام از موارد یک امتیاز

شرکت درجلسات گروه آموزشی (جمعا4 جلسه)

• سخنن رانی واروه ی مقاله در همایش وجلسات.

• کسب مقام های علمی

توسعه ی فردی

+ نوشته شده در دوشنبه هفتم آذر ۱۳۹۰ ساعت 16:24 توسط گروه ادبیات |

ادبیات فارسی 2

aنام: نام خانوادگی: نام پدر: شماره دانش آموزی: شماره کلاس:		بسمه تعالی سازمان آموزش و پرورش استان لرستان مدیریت آموزش و پرورش بروجرد دبیر:منیرمحسنی رضوی	نام درس : ادبیات فارسی (2) زمان : 75 دقیقه پایه و رشته تحصیلی : دوم کلیه رشته ها
ردیف	لطفاً در همین صفحه پاسخها را بنویسید			بارم
الف	معنی و مفهوم شعر و نثر (6 نمره) معنی و مفهوم اشعار و متن های زیر را بنویسید .
1	سرکش مشو که چون شمع از غیرتت بسوزد دلبر که در کف او موم است سنگ خارا			1
2	چه باید نازش و نالش ، بر اقبالی و ادباری که تا بر هم زنی دیده نه این بینی نه آن بینی			1
3	خورده قسم اختران به پاداشم بسته کمر آسمان به پیکارم			75/0
4	از قضا آیینه چینی شکست خوب شد اسباب خودبینی شکست			75/0
5	به دنبال دفترچه خاطراتت دلم گشت هر گوشه سنگرت را			5/0
6	تو آن بلندترین هرمی که فرعون تخیّل می تواند ساخت .			5/0
7	شلخته درو کنید تا چیزی گیر خوشه چین ها بیاید .			5/0
8	لاجرم سپر بینداخت و از میدان بگریخت			25/0
9	با حال استیصال پرسیدم پس چه خاکی به سر بریزم .			25/0
10	شش دانگ حواسم پیش مصطفی بود .			25/0
11	زبانش تپق می زد			25/0
ب	معنی لغت (2 نمره) معنی لغات را با توجه به جمله ها بنویسید .
1	و همین باعث شد که نتواند تصدیق نامه ی دوره ی ابتدایی را بگیرد .			25/0
2	پس از پایان موعظه از هر سو رقعه ها به او فرستادند			25/0
3	و از حیث غرابت با اهرام مصر برابری می کند .			25/0
4	جامه اش شولای عریانی است			25/0
5	تاس ها برگیر که به حمام رویم			25/0
6	مرد را وعده دادند که بیاید صاحبقرانیه بگیرد .			25/0
7	از او خواست دستوری ، اما ندید .			25/0
8	شاخه های عظیم به وضعی موحش سیخ ایستاده بودند			25/0
پ	دانش های ادبی (3 نمره)
1	نویسنده آثار زیر را بنویسید . سووشون ( ) سروته یک کرباس ( )			5/0
2	برای نویسندگان زیر یک اثر بنویسید . سنایی ( ) مولوی ( )			5/0
3	در ابیات زیر چه آرایه ی بکار رفته است (کلماتی را که آرایه دارد با ذکر نام آرایه مشخص نمایید) دولت فقر خدایا به من ارزانی دار کاین کرامت سبب حشمت و تمکین من است گر می گریزم از نظر مردمان ، رهی عیبم مکن که آهوی مردم ندیده ام .			5/0 5/0
4	شعر نو نیمایی چه نوع شعری است ؟			5/0
5	به کسی که فیلمنامه را به یاری بازیگران به اجرا در می آورد .......................... می گویند .			25/0
6	مقدمه ی قصیده را ............................ می نامند .			25/0
ت	خودآزمایی (3 نمره)
1	پولک نشان شدن دستمال نشانه چیست ؟			5/0
2	زیتون ، نماد چیست ؟ و نشانه ی کدام کشور است ؟			5/0
3	مقصود از «نرون مرد، اما رم نمرده است و با چشمهایش می جنگد» چیست ؟			5/0
4	با «چشمانی یتیم ندیدنت» یعنی چه؟			5/0
5	گون و نسیم در شعر سفر بخیر نماد چه کسانی هستند ؟			5/0
6	« در انتظار غبار بی سوار نشستن » کنایه از چیست ؟			5/0
ث	درک مطلب (4 نمره) با توجه به شعر به سوالات هر قسمت پاسخ دهید .
1	در احد که گل بوسه زخمها ، تنت را دشت شقایق کرده بود مگر از کدام باده مهر مست بودی که با تازیانه هشتاد زخم بر خود حد زدی 1-1 «از باده مهر مست بودن» یعنی چه ؟ 1-2 حد خوردن شراب در اسلام چیست ؟ 1-3 یک تشبیه و یک تلمیح در شعر بالا پیدا کنید .			5/0 5/0 1
2	نه سایه دارم و نه بر بیفکندم و سزاست اگر نه بر درخت تر کسی تبر نمی زند 1-2 کلمه سایه در بیت بالا چه آرایه ای دارد ؟ 2-2 سزای بی ثمری و بی فایده بودن درخت چیست ؟			5/0 5/0
3 4	در تنگنای سینه ی حسرت کشیده ام گهواره ی بصیرت مردان نهفته است . 1-3 منظور شاعر از مصراع دوم بیت بالا چیست ؟ با توجه به بیت زیرمنظور شاعر از «کشتگاه» و «داروک» چیست ؟ خشک آمد کشتگاه من / داروک کی می رسد باران			5/0 5/0
ج	حفظ شعر (2 نمره) ابیات و مصراع های زیر را کامل کنید . حُسن را بر دیده ی خود ................... داد منتّی بر عاشق .................. نهاد .................................................. جان ما در بوته ی سودا نهاد آنان که ................. فضل وآداب شدند در جمع کمال .................... اصحاب شدند . که در آن هیچ کسی نیست که در ................... عشق / .................... را بیدار کند .			5/0 5/0 5/0 5/0
	نیک فرجام باشید : رضوی			20

+ نوشته شده در چهارشنبه بیست و پنجم آبان ۱۳۹۰ ساعت 1:23 توسط گروه ادبیات |

پیام تبریک

با سلام و عرض ارادت ،انتخاب بجا و شایسته ی همکاران عزیز خانمها،مهری ادیب،فاطمه کیان ،فاطمه موسیوند،فریبا نقشی ،زهرا ترکاشوند،سهیلا قمشه محمدیان،زهرا محمدی،و فریبا ذوالفقاری در سومین دوره طرح سپاس به عنوان دبیران برتر گروه ادبیات باعث افتخار همه ی گروه است بدین وسیله موفقیت این عزیزان را به حضورشان تبریک عرض می نماییم با آرزوی کسب افتخارات هر چه بیشتر برای این عزیزان .

از طرف گروه ادبیات شهرستان بروجرد

+ نوشته شده در جمعه بیستم آبان ۱۳۹۰ ساعت 23:8 توسط گروه ادبیات |

نکاتی پیرامون واژه تکواژوچند آرایه ی ادبی-منیژه قربانی

نکاتی پیرامون واژه،تکواژوچند آرایه ی ادبی

تهیه وتنظیم:منیژه قربانی دبیر دبیرستان 15خرداد-شهرستان بروجرد

رديف	واژه	تعداد تكواژ	تجزيه	توضيح
1	انسانيّت	2 تكواژ	انسان + يت	(-)
2	هويّت	1 تكواژ	هويّت	(-)
3	داشتم مي رفتم	5 تكواژ	داشت + م + مي + رفت + َ م	تنها فعلي كه 2 شناسه دارد ماضي مستمر و مضارع مستمر است
4	بايد	2 تكواژ	باي + َ د	باي بن مضارع بايستن به معناي لازم بودن
5	شايد	2 تكواژ	شاي + َ د	اگر به معناي شايسته باشد
6	شايد	1 تكواژ	شايد	اگر به معناي احتمالاً باشد
7	نيست	3 تكواژ	نـ + است +	نيست منفي فعل «است» مي باشد
8	دبستان	1 تكواژ	دبستان	ساختار قديمي دارد
9	دبيرستان	2 تكواژ	دبير + ستان	(-)
10	نامه رسان	2 تكواژ	نامه + رسان	در حالت غير فعلي «ان» رسان جدا نمي شود
11	ديدني	3 تكواژ	ديد + نـ + ي	هم «ن» مصدر و هم «ي» لياقت تكواژ وابسته است
12	همايش	3 تكواژ	هم + آي + ش	«آي» بن مضارع آمدن است.
13	گلستان	2 تكواژ	گل + ستان	يعني محل گل
14	بوستان	2 تكواژ	بو + ستان	يعني محل بو
15	نكات	1 تكواژ	نكات	جمع مكسر نكته، جمع هاي مكسر تغييري در مقدار تكواژ ايجاد نمي كنند.
16	لغات	1 تكواژ	لغات	البته به نظر مي رسد لغت + ات «2 تكواژ» است ولي در كنكورهاي سراسري «1 تكواژ» گرفته شده است
17	برخورد	2 تكواژ	بر + خورد	در حالت فعلي«3 تكواژ» بر + خورد + »
18	عموماً	1 تكواژ	عموماً	در تكواژ شماري تنوين جدا نمي شود
19	الغرض	1 تكواژ	الغرض	در تكواژ شماري «الـ» جدا نمي شود
20	بهره	1 تكواژ	بهره	بهر مخفف بهره است
21	گونه	2 تكواژ	گون + ه	اگر به معناي نوع باشد
22	گونه	1 تكواژ	گونه	اگر به معناي قسمتي از صورت باشد
23	پيشه	1 تكواژ	پيشه	به معناي شغل
24	روان	2 تكواژ	رو + ان	اگر به معناي جاري باشد
25	روان	1 تكواژ	روان	اگر به معناي روح باشد
26	بستني	3 تكواژ	بست + ن + ي
27	برومند	2 تكواژ	بر + ومند	«ومند» پسوندي است شبيه «مند»
28	ساقه	2 تكواژ	ساق + ه	-
29	چشمه	2 تكواژ	چشم + ه	-
30	يادگار	2	ياد + گار	چه يادگار تلفظ شود چه يادگار دو تكواژ است به عبارت ديگر دو تلفظي ها تأثيري در شمارش تكواژ ندارد فقط در واج و هجا است
31	كوچه	1 تكواژ	كوچه	ساختار قديمي
32	مژه	1	مژه	ساختار قديمي
33	دستگاه	1 تكواژ	دستگاه	-
34	خواهد رفت	3 تكواژ	خواه + َ د + رفت	-

عنوان		مثال	تكواژ	واژه	تكواژ آزاد	تكواژوابسته
علائم جمع سالم (ها، ان، ات، ين ، ون)		درختان / ارتباطات	ü	-	-	ü تصريفي
كسره ي اضافه (يا «يِ» بدل از كسره)		دوست من / پاي شكسته	ü	ü	ü دستوري	-
شناسه فعل (چه موجود باشد چه مخدوف)		رفتيم / مي رفت	ü	-	-	ü تصريفي
مي / همي / نـ (م) / بـ		مي روم / بگويم	ü	-	-	ü تصريفي
انواع «ي»	نكره	درختاني / ميزي	ü	-	-	ü اشتقاقي
	مصدري	خوبي (خوب بودن)
	لياقت	ديدني / خواندني
	نسبت	ادبي / تهراني
«ن» مصدري		ديدن / خوردن	ü	-	-	ü اشتقاقي
حروف (اضافه ـ ربط ـ عطف ـ نشانه و ...)		و ـ كه ـ به ـ تا ـ براي ـ اما ـ را و ...	ü	ü	ü دستوري	-
وندها	پيشوند	بي كار / همراه	ü	-	-	ü اشتقاقي
	ميانوند	گفت و گو / سراسر
	پسوند	دانش / هنرمند
واج هاي ميانجي «ي» اسنادي		آشنايي/ نياكان	-	-	-	-
واج هاي ميانجي «ي» اسنادي		رستم تويي (هستي)	ü	ü	ü	-

انواع «ان»:

1- جمع : مثال دوستان ، ياران

2- مكان : مثال كندوان ، سپاهان، گيلان

3- زمان : مثال پاييزان ، سحرگهان ، بامدادان

4- شباهت : : مثال كوهان

5- حالت : مثال خندان ، نالان، خرامان (صفت ساز يا قيدساز)

6- اسم ساز: : مثال راه بندان ، شيريني خوران، حنابندان

انواع را :

1- نشانه مفعولي: مثال من كتاب را خواندم

2- نشانه حرف اضافه : مثال او را گفتم به او گفتم

3- فك اضافه ( بين مضاف و مضاف اليه جا به جا شده مي آيد) : مثال فلك را سقف سقف فلك را

انواع كه :

1- حرف ربط (بين جملات مي آيد و پيوند وابسته ساز محسوب مي شود) مثال آمد كه ما را بيند

2- ضمير پرسشي (به معني چه كسي؟) مثال از دست و زبان كه برآيد

3- ضمير مبهم (به معني كس) مثال هر كه (هر كس) آمد.

4- حرف اضافه (به معني از) مثال نان خوردن به كه كمر به خدمت بستن، (يعني نان خود خوردن بهتر از)

انواع «هم»:

1- قيد تأكيد (به معني نيز) مثال او هم آمد

2- ضمير مبهم (به معني همديگر) مثال با هم رفتند

3- پيشوند مثال همكار

4- حرف ربط مزدوج مثال هم زهرا آمد هم مريم

انواع «تا»:

1- حرف ربط (بين جملات مي آيد)

2- حرف اضافه (اگر حد و پاياني را برساند) مثال از اينجا تا آن جا

3- اسم (به معني نظير و مانند) مثال همتا

4- مميّز (واحد شمارش) مثال دو تا كتاب

5- صوت يا شبه جمله (به معني مواظب باش ، زنهار، مبادا) مثال: پا بر سر سبزه تا به خواري ننهي (يعني مواظب باش)

انواع وژاه ها:

گلشن : ساده

بهره : ساده

سايه سار : مشتق

قلمرو : مركب

پسوند: مركب

سنگين : مشتق

بهره بري: مشتق ـ مركب

بهره برداري : مشتق ـ مركب

خوراك : مشتق

بررسي : مشتق ـ مركب

سده : مشتق

همايش : مشتق

راه تشخيص اضافه ي تشبيهي :

1- تركيب بايد اضافي باشد (يعني مضاف، مضاف اليه باشد نه موصوف و صفت)

2- كلمه ي دوم به كلمه ي اول شباهت داشته باشد .

1- تركيب اضافي است (اسم اسم)

2- رحمت مانند باران است

مثال : باران رحمت

راه تشخيص اضافه ي استعاري

1- تركيب اضافي باشد نه وصفي

2- كلمه ي اول واقعاً مربوط به كلمه ي دوم نباشد به عبارتي كلمه ي دوم (مضاف اليه) را به چيز ديگري تشبيه كنيم. (و آن چيز را نياورده ايم) و كلمه ي اول از اجزا يا خصوصيات آن چيز است.

1- تركيب اضافي است .

2- روزگار دست ندارد بلكه روزگار را به انساني تشبيه كرده ايم كه دست (مضاف) از اجزاي آن باشد

مثال دست روزگار

راه تشخيص اضافه ي اقتراني :

بين تركيب مضاف و مضاف اليه كلماتي مانند به منظور، به دليل ، به نشانه ي و ... مي آوريم . مثال : دست ادب اضافه ي اقتراني چرا كه دست به نشانه ي ادب دراز كردن معنا دارد .

تفاوت ايهام با ايهام تناسب :

در ايهام هر دو معني قابل قبول است اما در ايهام تناسب يك معني قابل قبول است و معناي ديگر با ديگر اجزاي جمله تناسب ايجاد مي كند .

مثال ايهام:

شام اگر قوت روانم دادي از خون جگر صبح ياقوت روان از جام جم دادي مرا

در اين جا روان در مصرع دوم به معناي جاري و در حركت و همه به معناي روح گرفته مي شود .

مثال ايهام تناسب :

گر قلب دلم را ننهد دوست عياري من نقد روان دردمش از ديده شمارم

نقد روان به نقد رايج است و به معني روح و جان قابل قبول نيست و با قلب ديده تناسب دارد.

پایان

+ نوشته شده در یکشنبه پانزدهم آبان ۱۳۹۰ ساعت 23:4 توسط گروه ادبیات |

زبان فارسی3(روزانه)

http://adabiyatbro.blogfa.com/

نمونه ای ازطرح درس روزانه

طرح درس روزانه زبان فارسي

دبیرستان: بحرالعلوم

آموزش و پرورش شهرستان بروجرد

نام دبیر: رضاآزادپور

رشته تحصيلي :ادبيات فارسي

سابقه ي تدريس :21 سال

هدف کلی :

دانش آموزان مسائلي را كه مربوط به نوشته هاي ادبي است بهتر درك مي كنند .

اهداف جزئي

دانش آموزان پس از پايان جلسه ي آموزشي مي توانند :

1-گفتارونوشته ي ساده را به نوشتارادبي تبديل كنند .

2-نكات مربوط به نوشتار ادبي را فهرست بندي كنند .

3-انواع نوشته و كاربردزبان را تشخيص دهند .

4-ارتباط كاربرد زبان با نوشته هاي ادبي را بیان کنند.

5-به مراحلي كه در كاربرد زبان بايد توجه شود پي ببرند و ارتباط آن با نوشته ي ادبي را بيان كنند .

5-با توجه به داده ها انواع نوشته و انواع كاربرد زبان را در جمله بتوانند تشخيص دهند .

6- نوشته ها و كاربرد زبان را با هم مقايسه كنند و تفاوت آن ها را بگويند .

اهداف رفتاري – حيطه شناختي

دانش آموزان پس از پايان جلسه ي آموزشي به اهداف رفتاري حيطه شناختي زيردست مي يابند :

1-گفتار را به نوشتارادبي تبديل كنند . (حيطه ي شناختي -دانش )

2-نكات مربوط به نوشتارادبي را فهرست بندي كنند .(حيطه ي شناختي – درك و فهم )

3-انواع نوشته و انواع كاربرد زباني در نوشته را تشخيص دهند .(حيطه ي شناختي-کاربرد)

4-ارتباط كاربرد زباني با نوشتار ادبي را بیان کنند.(حيطه ي شناختي - تجزیه وتحلیل )

5-به مراحلي كه در شيوه ي نوشتارادبي بايد توجه شود، پي ببرند و ارتباط آن با نگارش را بيان كنند .(حيطه ي شناختي – تجزيه و تحليل )

5-باتوجه به داده ها انواع نوشته و انواع كاربرد زبان در جمله را بتوانند تشخيص دهند .(حيطه ي شناختي – تجزيه و تحليل )

6- نوشته ها را با هم مقايسه كنند و تفاوت آن ها وكاربرد زبان را بگويند .(حيطه ي شناختي - قضاوت وداوری )

اهداف رفتاري حيطه رواني - حركتي

دانش آموزان پس از پايان جلسه ي آموزشي به اهداف رفتاري حيطه رواني – حركتي زير دست مي يابند .

1- با نگاه كردن به فيلم طبيعت اجزاي طبيعت را مي گويند (حيطه رواني حركتي – دقت)

2- با كمك اصول نوشتار ادبي متني را از گفتاري به نوشتارادبي باز سازي كنند . (رواني حركتي – اجراي مستقل )

3- با كمك يكي از دوستان خود مي توانند توصيف يك انسان را بنمايند .(رواني حركتي – دقت )

4- با كمك چند نوع نوشته از پيش تعيين شده مي توانند انواع نوشته ها را دسته بندي كنند (رواني حركتي –اجراي مستقل )

5- با كمك گوش دادن به موسيقي صداي شنيده شده را توصيف كنند (حيطه ي رواني حركتي - حيطه ي عاطفي )

6- با استفاده از انواع نوشته بتوانند همانند آن نوشته ي ادبي و نوشته ي علمي بنويسند (حيطه ي رواني حركتي – هماهنگي )

7- با استفاده از انواع نوشته و كاربرد زبان همانند آن توصيف وجمله بنويسند . (حيطه ي رواني حركتي – هماهنگي )

اهداف رفتاري حيطه ي عاطفي

دانش آموزان پس از پايان جلسه ي آموزشي به اهداف رفتاري حيطه ي عاطفي دست پيدا مي كنند :

1- به چگونگي تبديل نوشته به نوشته ي ادبي علاقه مند مي شوند .[حيطه ي عاطفي – واكنش]

2- از مشاركت در انواع روابط مفيد و كارهاي گروهي لذت مي برند [حيطه ي عاطفي – واكنش ]

3- با علاقه و دقت به درس گوش مي دهند و سوال مي پرسند [ حيطه ي عاطفي دريافت ]

4- براي انجام كارهاي خاص داوطلب مي شوند وبه دبير در امر آموزش كمك مي كنند [حيطه ي عاطفي - واكنش ]

5- با اشتياق و شوق در مسابقه شركت مي كنند [حيطه ي عاطفي – تبلور ارزش گذاري ]

6- ديد آن ها نسبت به مسائل اطرافشان عميق تر مي شود [حيطه ي عاطفي -تبلور شخصيت ]

7- در مورد شگفتي هاي خلقت كنجكاو مي شوند و به عظمت خالق اين شگفتي ها پي مي برند .[حيطه ي عاطفي – تبلور شخصيت ]

استفاده از نظريه ساخت گرايي و رفتار گرايي در ارائه آموزش

روش ساخت گرايي E5

در اين روش معلم نقش هدايت گر و مشاور را ايفا مي كند و با پرسيدن سوال هاي متعدد و تفكر بر انگيز انجام گفت و گو ، نمايش و استفاده از فيلم و وسايل كمك آموزشي دانش آموز را هدايت مي كند و انديشه ي او را براي دستيابي به حقيقت تقويت وهدايت مي كند . اين روش شامل 5 مرحله مي باشد چون هر مرحله با حرف Eآغاز مي شود اين روش را E5مي نامند اين مراحل به ترتيب از اين قرارند :

مرحله اول :در گير كردن (ENGAGING)

مرحله دوم : كاوش (EXPLORATION)

مرحله سوم :توصيف (EXPLANATION )

مرحله چهارم : گسترش (ELABORATION

مرحله پنجم :ارزشيابي (EVALUATION )

روشهای تدریس

روش ها تلفيقي است از :

روش پرسش وپاسخ

ارائه تحقیق وپژوهش

روش بحث وگفتگو

روش نمايش

روش همیاری و خود جوش ،مبتني بر ساخت گرايي (تا پایان سال سعی مي شود علاوه بر روش های دیگر تدریس ،تدریس به صورت گروهی باشد. درهرترم به فعال ترین وبهترین گروه جایزه تعلق خواهدگرفت .)

طراحي هندسي كلاس

چينش و طراحي هندسي كلاس با توجه به امكانات كلاس صورت مي گيرد . در اين كلاس با توجه به روش تدريس ،صندلي هاي دانش آموزان در حد امكان به صورت هلالي چيده مي شوند تا تعامل متقابل به بهترين شكل انجام پذيرد .

موادووسایل كمك آموزشی

1-کتاب زبان فارسی

2-گچ سفیدورنگی يا ما‍‍‍‍‍‍‍ژيك وايت برد

3- رايانه كه درس را به وسيله ي power point بتوان درس داد

4- کارت های تندخوانی انواع جمله

5- كارت ها ي تند خواني كاربرد زبان

6- نوار موسيقي طبيعت

7- ضبط صوت

8- چند نوع نوشته

9- رايانه كه دانش آموزان جهت تعامل بيشتر با هم ومعلم به شبكه وصل مي باشند .

10- ويدئو پروژكتور

11- پرده سفيد

12 – كتاب هاي مرجع

13- دفتر و خودكار

لازم به ذكر است در تهيه ي وسايل از دانش آموزان نيز كمك گرفته مي شود و بهترين كارها جمع آوري مي شود تا در نمايشگاه بهمن ماه در معرض ديد همگان قرار بگيرد .

گروه ها ي يادگيري وهميار معلم

دانش آموزان به 2 گروه 4 نفري تقسيم شده اند (گروه هاي سعدي و حافظ )كه در امر آموزش نقش فعال دارند . هر گروه شامل دانش آموزان قوي ،متوسط و ضعيف است . در هر ماه 2 نفر (يك قوي و يك متوسط يا ضعيف )هميار انتخاب مي شوند و معلم را در:

ديدن تكاليف ،رفع اشكال گروه ها ،برگزاري آزمون ها ي تيمي ، جمع آوري كارهاي عملي دانش آموزان ،دادن اطلاعات درسي به دانش آموزان غايب و رسيدگي به وضعيت پيشرفت درسي گروه ها به خصوص دانش آموز غايب ياري مي كنند و در پايان هر ترم بهترين هميار مورد تشويق مدرسه قرار مي گيرد .ساير كارهاي هميار معلم در پيوست نوشته شده است .

نحوه ي استفاده از هوش گارد نر در اين تدريس

هوش لفظي و زباني : بحث و گفتگو ، سخن گفتن در مورد موضوع درس ، ارائه ي توضيحات

هوش منطقي : قضاوت در مورد انواع نوشته و قضاوت در مورد انواع كاربرد زبان در نوشته و قضاوت در مورد انواع نوشته و درك رابطه ي بين آن ها

هوش موسيقايي : گوش دادن به موسيقي طبيعت براي ايجاد انگيزه و يادگيري سريع تر

هوش بصري و مكاني : رويت تصاوير كتاب ، تصاوير و وسايل كمك آموزشي تهيه شده توسط دانش آموزان و معلم ،رويت نمايش ، استخراج نتايج

هوش حركتي : تهيه ي كارت تند خواني ، شركت در نوشتن مطالب بر روي تابلو

هوش ميان فردي : ارتباط و همكاري با اعضاي گروه و دبير در حين تدريس

هوش درون فردي : مطالعات فردي ، نسبت به درس و جواب دادن به سوالات معلم به صورت فردي .

نكات قابل توجه در طول جلسه ي آموزشي

- در طول جلسه ي آموزشي بنا بر تشخيص معلم هر موقعيت مناسبي پيش آيد توجه دانش آموزان به قدرت خداوند متعال جلب مي گردد .

- در طول جلسه ي آموزشي معلم دانش آموزان را از نظر روحي ، جسمي ،اخلاقي ،تربيتي ، طرز نشستن ، رعايت قوانين كلاس ؛ تحت نظر دارد و در صورت لزوم به اصلاحت لازم در اين امور نيز پرداخته مي شود .

-امتيازات دانش آموزان در برگه ثبت امتياز ماهانه و چك ليست نگرش ها و مهارت ها ثبت مي شود كه توضيح و نمونه ي آنها در پيوست آمده است .

مهارت هاي قبل از تدريس

شروع كلاس

فعاليت دانش آموزان : سلام ، ايستادن به ادب ، گفتن نام خدا ،خواندن يك بيت شعر پند آموز يا شعار كلاس با صداي بلند :

با هم بودن آغاز ، با هم ماندن پيشرفت و با هم كار كردن موفقيت است (هنري فورد)،

شركت در احوال پرسي ،اعلام حضور ،شرح علت غيبت گذشته همراه با برگه ي موجه نمودن غيبت از طرف دفتر

فعاليت معلم : سلام ، دعوت به نشستن ،احوال پرسي ،حضور و غياب (البته حضور و غياب توسط همياران معلم انجام شده و من به طور نامحسوس با نگاه كردن به دانش آموزان و يا شمارش دانش آموزان از آن مطمئن مي شوم .) بررسي علت غيبت دانش آموزان در جلسه ي گذشته و در خواست برگه موجه نمودن غيبت از دفتر دبيرستان و در صورت ورود دانش آموزي با تاخير ،بررسي علت و برخورد تربيتي مناسب و آموزنده .

صحبت در مورد مناسبت روز آن

رسیدگی به تکالیف جلسه ي گذشته :

-پرسش ازدو هميار معلم درمورد این که آیا افراد گروه تکالیف خود را انجام داده اند یا خیر.

-دیدن دفتر هميار هاوچند تن دیگر ازدانش آموزان (بطورتصادفی )

-پرسش ازهميار ها درمورد وضعیت پیشرفت کارکرد گروهها و سر گروه ها

2 دقيقه

تعيين رفتار ورودي دانش آموزان :

فعاليت دانش آموزان

1-پرسش ازدرس هفتم ازچندتن ازدانش آموزان به خصوص از دانش آموزي كه در جلسه ي پيش غايب بوده و بايد افراد گروه با او كار مي كردند تا از افراد گروه عقب نيفتد .

فعاليت معلم :

در پرسش و پاسخ نظارت داشته باشد و مطمئن شود همه درس را ياد گرفته اند.

2- به صورت انفرادي سوالاتي را بپرسد و در صورت لزوم رفع اشكال نمايد .

انتظار مي رود كه دانش آموزان فعالانه در پرسش و پاسخ اين سوالات را پاسخ دهند :

1- هر جمله به چند شكل مي تواند باشد ؟

2- جمله ي استثنايي چيست ؟

3- جمله هاي زير را در نمودار درختي جانشين سازي كند و اجزاي جمله را مشخص كند؟ الف- توقف ممنوع ب-شعر يعني التذاذ ادبي ج- حافظ خودش را رند مي داند. 3 دقيقه

ارزشیابی تشخیصی :

فعاليت معلم :به منظور ارزشيابي تشخيصي ،سوالات زير به منظور ورود به درس جديد و پل ارتباطي بين درس جلسه قبل واين جلسه از دانش آموزان پرسيده مي شود . به عبارتي ديگر سوال هاي ارزشيابي تشخيصي از رفتار ورودي و پيش نياز درس طرح شده است .

دانش آموزان بايد بتوانند به این سوالات پاسخ دهند:

1-نوشته ادبي چيست ؟

2-چه موقع ازنوشته ي ادبي استفاده مي شود؟

3- درنوشته ي ادبي به چه چيزهايي بايد توجه داشت ؟

پاسخ اين پرسش را به طور كامل نمي دانند :در تبديل نوشته به نوشته ي ادبي چه نكاتي بايد رعايت شود و كاربرد زباني چيست ؟(نقطه ي شروع درس جديد) 2دقيقه

ایجادانگیزه وآماده سازی :

1- با كمك رايانه و گذاشتن فيلم طبيعت همراه موسيقي توجه دانش آموزان را جلب مي كنم .(البته به جاي اين كار مي توان دانش آموز را به حياط مدرسه و يا جايي كه طبيعت است برد تا محسوس تر اين درس را بفهمند كه چون اين كار در حوصله ي جشنواره نمي گنجد ،از اين شيوه استفاده نكردم . )

2- مي خواهم دو نفرنمايش اجرا كنند و همزمان موسيقي طبيعت پخش شود (به به چه هواي خوبي ! صداي آب آدم را آرام مي كند؛ ابرها گويي در هوا باهم بازي مي كنند و باد صورت گلها را نوازش مي دهد .بوي بنفشه را مي شنوم.آه بوي عيد !.چه زيبا.

ولي به نظر من عيد يك نوع تغيير است كه در اثر فعل و انفعالات شيميايي و فيزيكي جهان دگرگون مي شود ،با گرم شدن هوا و بالا رفتن دما درختان جوانه مي زنند و در اثر شدت برخورد قطرات آب در رود خانه صدا ايجاد مي شود.

3-مي خواهم به سوالات زير كه بر روي تابلو جهت تحريك بيشتر دانش آموزان آماده است پاسخ دهند :

الف- چه چيز هايي در نمايش به چشم مي خورد ؟

ب- صدا ها ي طبيعت با نمايش چه ارتباطي داشتند ؟

ج- جملات كدام يك عاطفي بود و به دل انسان مي نشست؟

چ- مطالبي را كه گفتند كدامش به نوشته ي ادبي نزديكتر بود ؟

4 دقیقه ارائه درس 10دقیقه

فعالیت دانش آموز

فعالیت معلم

1-توجه به فيلم و پاسخ دادن به سوالات معلم و شركت در بحث گروهي

- اجراي نمايش دو تن از آنها همراه شنيدن صداي موسيقي و توجه دانش آموزان به طرز گفتارشان

1-در گير كردن دانش آموزان با موضوع درس و ايجاد انگيزه در آنها با نشان دادن فيلم طبيعت و سوالاتي براي ايجاد انگيزه و تحريك ذهن بر روي تابلو كلاس نصب شده است .

-درگير كردن آنها با اجراي نمايش توسط دانش آموزان

- درگير كردن آنها با مواجه شدن به دو نوع نوشته

در گير كردن

2- با اشتياق طبيعت را توصيف مي كنند .

- توجه به نمايش و پي گيري طرز بيان دانش آموزان

2-بررسي انواع نوشته ي ادبي و علمي

كاوش

3-در پاسخ گويي فعالانه شركت مي كنند و تصاوير را با علاقه مشاهده مي كنند .

- پي به نكاتي كه مربوط به نوشته ادبي است مي برند و كاربرد زبان را مي فهمند .

- توجه به خلقت هاي طبيت خدا وشكر او به خاطر دادن نعمت گفتارو شنوايي و بينايي به انسان ها

- شركت فعال در مسابقه و همكاري در پاسخ به سوال مسابقه در گروه

-تشويق گروه برنده

3-پرسيدن سوال و تشويق دانش آموزان نسبت به انواع علمي و ادبي

-فرق نوشته ي ادبي با نوشته ي علمي را بگويند .

- چه نكاتي را در تبيل گفتاري به نوشتارادبي رعايت كنند.

- توجه دانش آموزان به خلقت خدا

- طي يك مسابقه از گروهها مي خواهم نوشته ها را كه به صورت علمي يا ادبي است تغيير دهند و كاربرد زبان كه شامل ساده نويسي و استفاده از كنايه ،موسيقي كلام ،زيبايي آفريني را رعايت كنند .

- بررسي كار گروهها و راهنمايي آنها و اعلام برنده .

توصيف

فعاليت دانش آموز

فعاليت معلم

مراحل

4- از اطلاعات كسب شده براي رسيدن به پاسخ سوال بهره مي گيرند و سعي مي كنند با شركت در مسابقه امتياز مربوط به مسابقه را كسب كنند .

- انجام تكاليف و ارائه آنها در جلسه ي بعد

4-انجام ارزشيابي تكويني در ضمن تدريس از طريق پرسش هايي كه از دانش آموزان به عمل مي آيد و انجام مسابقه (ليست سوالات در قسمت ارزشيابي تكويني قرار دارد )

- دادن تكليف به دانش آموزان (ليست تكاليف در قسمت مهارت هاي پس از تكليف قرار داده شده است .)

گسترش

5- اعضاي گروه با هم به سوالات پاسخ مي دهند و نتيجه را در رايانه ثبت نموده و امتياز مي گيرند .

5- برگزاري ارشيابي پاياني و سنجش دانش و مهارت دانش آموزان از طريق سوالا تي كه توسط شبكه رايانه اي براي دانش آموزان ارسال مي گردد . در نهايت مجموع نمرات و امتياز هاي آنها محاسبه شده و از طريق رايانه براي آنها ارسال مي گردد .

(برخي از سوالات در بخش ارزشيابي تكويني آمده است )

ارزشيابي

ارزشيابي تكويني

فعاليت معلم :

در ضمن تدريس اين پرسش ها جهت ارزشيابي پرسيده مي شود :

1- در نوشته هاي ادبي به چه مسائلي توجه مي شود ؟

2- در كاربرد زبان در نوشته ي ادبي چه بايد كرد ؟

3- تفاوت نوشته هاي ادبي با علمي چيست ؟

4- با استفاده از كارت ها ي تند خواني هم اين مسائل را مي پرسم .

فعاليت دانش آموز : فعالانه در پاسخ گويي شركت مي كنند . 2دقیقه

جمع بندي و نتيجه گيري

جمع بندي و نتيجه گيري به ترتيب توسط خود دانش آموزان صورت مي گيرد .؛به اين صورت :

1- در تبديل نوشته به نوشته ي ادبي بايد از صور خيال ، كاربرد زبان و بيان بهره گرفت.

2- در توصيف اشخاص بايد به حالات روحي و عاطفي و ويژگي هاي ظاهري افراد توجه داشت .

3- در نوشته ها ي علمي نبايد ازصور خيال استفاده كرد .

4- راه هاي موثر در مهارت نويسندگي ساده نويسي ، نوشتن خاطرات ، توصيف و شرح حال است .

5- بايد در حين نوشتن مطالب به اجزاي جمله توجه داشت و در انتخاب واژگان (اسم و فعل و صفت) دقت كرد. (ارتباط اين درس با درس قبل )

فعاليت معلم :گفته هاي دانش آموزان را تكميل مي كنم و در نهايت توجه آن ها را به قدرت خدا جلب مي كنم . 2دقيقه

ارزشیابی پایانی :

فعاليت معلم : به منظور استفاده ي هر چه بيشتر از رايانه توسط دانش آموزان سوالات ارزشيابي پاياني از طريق شبكه رايانه اي براي دانش آموزان ارسال مي گردد و از هر گروه تقاضا مي گردد به سوالات پاسخ دهند .معلم بر كار آن ها نظارت كرده و به آن ها امتياز مي دهد .

فعاليت دانش آموزان : همكاري با يكديگر و شركت فعال در پاسخ گويي و كسب امتياز . 2دقيقه

تعيين تکلیف وفعاليت هاي خارج از كلاس :

فعاليت معلم : انجام تكاليف زير را به دانش آموزان گوشزد مي كند .

فعاليت دانش آموزان :انتظار مي رود با تحقيق و مطالعه اين تكاليف را انجام دهند .

1-فعاليت انفرادي: تمرینهای کتاب را در دفتر بنویسند و برای جلسه بعد حل کنند.( كتاب معاني و بيان از دكتر سيروس شميسا و راهبردهاي يادگيري زبان فارسي ازهامون سبطي را جهت رفع اشكال به آنها معرفي مي كنم .)

3 –درس بعد را يكبار مطالعه كنند .

4- نوشتن مطلبي ادبي (5 سطر )و مشخص كردن كاربردهاي زباني در نوشته

برای فعالیت گروهی:

1- جهت تشكيل نمايشگاه وسايل كمك آموزشي گروهي كه نوبتش است كارت هاي مربوط به تبديل نوشته ي ساده به نوشته ي ادبي را درست كند .

3- ازاينترنت منابعي كه درباره ي نگارش علمي وادبي است فهرستي را تهيه كنند و در صورت امكان يكي از آن منابع را جهت معرفي به دوستانشان به كلاس بياورند .

4- هميار معلم ها دفترها ي تمرين را در جلسه ي بعد ببينند . 2دقيقه

خاتمه :

+ نوشته شده در چهارشنبه چهارم آبان ۱۳۹۰ ساعت 19:58 توسط گروه ادبیات |

زبان فارسی2(سالانه)

نام ونام خانوادگی دبیر : رضاآزادپور گروه آموزشی ادبیات فارسی متوسطه شهرستان بروجرد جدول طرح درس سالانه درس :زبان فارسی ۲ سال تحصیلی : دبیرستان : بحرالعلوم
	هفته	درس	عنوان دروس
مهر	اول	اول	زبان وگفتار /بیاموزیم
	دوم	دوم	جمله /بیاموزیم
	سوم	سوم	ویرایش
	چهارم	چهارم	جمله واجزای آن
آبان	اول	پنجم	انواع نوشته
	دوم	ششم وهفتم	خط و نوشتار/باید ها ونباید های املایی (1)
	سوم	هشتم	گروه فعلی و ویژگی های آن/بیاموزیم
	چهارم	نهم	طرح نوشته،مواد لازم نوشته/بیاموزیم
آذر	اول	دهم	ویژگی های فعل
	دوم	یازدهم	عنوان ،شروع وپایان نوشته/بیاموزیم
	سوم	دوازدهم	ساختمان فعل
	چهارم	سیزدهم	باید ها ونباید های املایی(2)
دی	اول	چهاردهم	روش تحقیق(1)/بیاموزیم
	دوم	امتحانات دی ماه	امتحانات دی ماه
	سوم
	چهارم
بهمن	اول	پانزدهم	نظام آوایی زبان/ بیاموزیم
	دوم	شانزدهم	گروه اسمی(1)/بیاموزیم
	سوم	هفدهم	روش تحقیق (2)/بیاموزیم
	چهارم	هیجدهم	گروه اسمی( 2)/بیاموزیم
اسفند	اول	نوزدهم	مرجع شناسی
	دوم	بیستم	گروه اسمی (3)/بیاموزیم
	سوم	بیست ویکم	گزینش های املایی/بیاموزیم
	چهارم	بیست ودوم	مقاله نویسی (1)
فروردین	اول	تعطیلات عیدنوروز	تعطیلات عید نوروز
	دوم	تعطیلات عیدنوروز	تعطیلات عید نوروز
	سوم	بیست وسوم	گروه قیدی/ بیاموزیم
	چهارم	بیست و چهار	ساخت واژه/بیاموزیم
اردیبهشت	اول	بیست وپنجم	مقاله نویسی (2)
	دوم	بیست وششم	گزینش های املایی(2)
	سوم	بیست وهفتم	جمله ی مرکب /بیاموزیم
	چهارم	بیست وهشتم	گزارش نویسی

+ نوشته شده در چهارشنبه چهارم آبان ۱۳۹۰ ساعت 19:56 توسط گروه ادبیات |

زبان فارسی1(سالانه)

بسمه تعالی

طرح کلی سالانه درس : زبان فارسی(1) پایه : اول نام دبیر : زهرامحمدی سال تحصیلی : 89/88

ماه	هفته	موضوع و عنوان درس	هدف کلی	وسایل کمک آموزشی	روش تدریس
مهـــر	اول	درس اول – زبان	زبان چیست ؟ زبان چه فایده ای دارد ؟	کتاب درسی – گچ و تخته	روش پرسش و پاسخ
	دوم	درس دوم – جمله	جمله چیست ؟ نهاد و گزاره کدامند ؟	کتاب درسی – گچ و تخته	روش همیاری
	سوم	درس سوم – مروری بر نگارش دوره ی راهنمایی	تمرینهای مناسب نگارش عناصر زیبایی سخن کدامند؟	کتاب درسی – گچ و تخته	روش سخنرانی
	چهارم	درس چهارم – جمله و اجزای آن	انواع جمله از نظر تعداد ، اجزاء – تشخیص انواع جملات	کتاب درسی – گچ و تخته	روش همیاری

ماه	هفته	موضوع و عنوان درس	هدف کلی	وسایل کمک آموزشی	روش تدریس
آبـــان	اول	درس پنجم – ویرایش	ویرایش فنی – ویرایش تخصصی و ساختاری	کتاب درسی – گچ و تخته	روش پرسش و پاسخ
	دوم	درس ششم – شکل های زبان	شکل های زبان را نام ببرند – تفاوت شکل های زبان	کتاب درسی – گچ و تخته	روش سخنرانی
	سوم	درس هفتم – چرا املاء می نویسیم؟	مهارت گوش کردن – تلفظ صحیح کلمات	کتاب درسی – گچ و تخته	روش سخنرانی
	چهارم	درس هشتم- وژگی های فعل(1)	شخص – زمان – گذر – معلوم و مجهول	کتاب درسی – گچ و تخته	روش پرسش و پاسخ

ماه	هفته	موضوع و عنوان درس	هدف کلی	وسایل کمک آموزشی	روش تدریس
آذر	اول	درس نهم – نگارش علمی و ادبی	مقایسه نوشته علمی و ادبی	کتاب درسی – گچ و تخته	روش همیاری
	دوم	درس دهم – ویژگی های فعل(2)	گذر و نا گذر	کتاب درسی – گچ و تخته کاردستی دانش آموزان	روش پرسش و پاسخ
	سوم	درس یازدهم – مقایسه	بیان شباهت و تفاوتها	کتاب درسی – گچ و تخته	روش سخنرانی
	چهارم	درس دوازدهم – گروه اسمی(1)	ویژگی های اسم – تفاوت اسم ساده و مرکب	کتاب درسی – گچ و تخته	روش همیاری

ماه	هفته	موضوع و عنوان درس	هدف کلی	وسایل کمک آموزشی	روش تدریس
بهمن	اول	درس سیزدهم- با چه خطی بنویسیم؟	تفاوت خط تحریری با خط نسخ	کتاب درسی – گچ و تخته	روس سخنرانی
	دوم	درس چهاردهم - توصیف	حوزه ی توصیف وسیع است	کتاب درسی – گچ و تخته	روش پرسش و پاسخ
	سوم	درس پانزدهم – زبان شناسی	انواع زبان شناسی	کتاب درسی – گچ و تخته	روش فکری
	چهارم	درس شانزدهم – گروه های اسمی وابسته های اسم	وابسته های پیشین اسم کدامند؟	کتاب درسی – گچ و تخته	روش همیاری

ماه	هفته	موضوع و عنوان درس	هدف کلی	وسایل کمک آموزشی	روش تدریس
اسفند	اول	درس هفدهم – ساده نویسی	ویژگی نوشته ساده –نکاتی که به ما کمک میکنندساده بنویسیم	کتاب درسی – گچ و تخته	روش توضیحی
	دوم	درس هجدهم – گروه های اسمی وابسته های پیشین	وابسته های پسین اسم کدامند ؟	کتاب درسی – گچ و تخته	روش پرسش و پاسخ
	سوم	درس نوزدهم- خاطره نویسی	یادداشت روزانه در نوشتن از شیوه طرح سوال	کتاب درسی – گچ و تخته	روش سخنرانی
	چهارم	درس بیستم - ضمیر	انواع ضمیر، تفاوت ضمیر اشاره با صفت اشاره	کتاب درسی – گچ و تخته	روش یورش فکری

ماه	هفته	موضوع و عنوان درس	هدف کلی	وسایل کمک آموزشی	روش تدریس
فروردین	اول	تعطیل
	دوم	تعطیل
	سوم	درس بیست و یک – چه کلماتی اهمیت املایی دارند ؟	کدام کلمات در املا اهمیت دارند ؟	کتاب درسی – گچ و تخته	روش توضیحی
		درس بیست و دوم – نامه نگاری (1)	انواع نامه ها را نام ببرند قسمت های مختلف نامه	کتاب درسی – گچ و تخته	روش پرسش و پاسخ

هفته	موضوع و عنوان درس	هدف کلی	وسایل کمک آموزشی	روش تدریس	تدریس
اول	درس بیست و سوم – قید	انواع قید را در جمله تشخیص دهند	کتاب درسی – گچ و تخته	روش سخنرانی – پرسش و پاسخ
دوم	درس بیست و چهارم – زبان شناسی چیست ؟	مشکلات شناخت زبان و راه حل های آن را بشناسند؟	کتاب درسی – گچ و تخته کتاب هامون سیطی	روش پرسش و پاسخ
سوم	درس بیست وپنجم	نامه نگاری	کتاب درسی-گچ وتخته	پرسخ وپاسخ
چهارم	درس بیست وششم	دستور-گروه کلمات	کتاب درسی-کتاب های زبان شناسی	سخنرانی –پرسش وپاسخ

+ نوشته شده در چهارشنبه چهارم آبان ۱۳۹۰ ساعت 19:55 توسط گروه ادبیات |

زبان فارسی1(روزاته)

مشخصات کلی	پایه تحصیلی:اول اول دبیرستان		کتاب: زبان فارسی 1	تاریخ اجرا:	منابع: 1-دستور زبان فارسی بر پایه نظریه گشتاری ، مهدس مشکوه الدینی 2-دستور زبان فارسی 1 تقی وحیدیان، کامیار غلامرضا، 3-توصیف ساختمانی دستور زبان فارسی، محمد رضا باطنی
	موضوع: گروه اسمی2 وابسته های اسم		مدت جلسه: 90دقیقه	تهیه کننده : رضاآزادپور
اقدامات قبل از تدریس	اهداف کلی	هدف کلی درس : آشنا کردن دانش آموزان با عناصر گروه اسمی(وابسته های پیشین)
		دانش آموزان عناصر گروه اسمی را بدانند. دانش آموزان وظیفه ی وابسته ها را بفهمند
	اهداف رفتاری	دانش آموزان برای گروه اسمی مثال ذکر کنند. دانش آموزان انواع وابسته های پیشین را در متن تجزیه و تحلیل کنند.(تجزیه و تحلیل) دانش آموزان برای انواع وابسته های پیشین مثال ذکر کنند.(درک و فهم) انواع وابسته های پیشین را بشناسند و جایگاه آن ها را در گروه اسمی بدانند.(دانش) دانش آموزان برای گروه اسمی نمودار رسم کنند. (مهارت)
	روش تدریس	الگوی تفکر استقرایی و ارایه اطلاعات – پرسش و پاسخ
	مدل کلاس و تشکیل گروه های آموزشی	کلاس : کارگاه رایانه گروه بندی دانش آموزان به اسامی گل ها ، با توجه به امکانات کلاس اگر صندلی باشد به شکل هندسی U و اگر میز و نیمکت باشد به شکل آزمایشگاهی
	رسانه ی آموزشی	رایانه ––D – کتاب زبان فارسی 1 – تخته ی وایت برد- ماژیک- تابلو پاک کن – روزنامه و مجله – محیط تعاملی – تابلو معلم ساخته سؤالات از قبل طراحی شده
	ایجاد ارتباط و انگیزه سازی	تغییر مکان تدریس – استفاده از تمثیل – نشان دادن یک مطلب ادبی و طرح پرسش تحریک آمیز
	ارزشیابی تشخیصی	پاسخ به تمرین های درس جلسه گذشته. یادآوری مطالب درس 12 :گروه اسمی 1
اجرای تدریس(فرآیند یاد دهی – یادگیری و تعمل نجربیات)	فعالیت های معلم – دانش آموز	فعالیت معلم شروع کلاس با نام و یاد خدا/سلام و احوالپرسی / توجه به فضای فیزیکی و نکات اخلاقی و اسلامی- حضور و غیاب و بررسی علل غیبت- دقت در حالات روحی و روانی دانش آموزان – گروه بندی دانش آموزان به گروه های نا همگن و نام گزاری گروه ها- اجرای ارزشیابی وررودی - بررسی تکالیف دانش آموزان- ارتباط دادن درس جدید با مطالب گذشته – ارائه درس جدید- استفاده مطلوب و به موقع از رسانه ی ظظظظاموزشی – ایجاد فضای مناسب برای تفکر و پاسخ دانش آموزان – به کارگیری روش مطلوب تشویق – هدایت دانش آموزان به سوی مشارکت مطلوب در گروه – رعایت ترتیب و توالی در تدریس – جمع بندی و نتیجه گیری – ارزسیابی پایانی و تکوینی – تعیین تکلیف و... خداحافظی فعالیت دانش آموزان: پاسخ دانش آموزان و سلام و خسته نباشی متقابل آن ها- توضیح علل غیبت و مشکلات دانش آموزان غایب – توجه کردن به قسمن های مختلف درس- پاسخ سؤال های درسی و خود آزمایی - بیان اشکالات و درسی و یا مشکلات احتمالی – شرکت و همکاری فعالانه
	ارزشیابی تکوینی و پایانی	تکوینی عناصر گروه اسمی را نام ببرید. انواع وابسته های پیشین را ذکر کنید.
		پایانی : گروه اسمی را تعریف کنید. آیا همه ی وابسته های پیشین در یک گروه اسمی به کار می روند؟ برای وابسته های پیشین مثال ذکر کنید.
	فعالیت های خلاقانه دانش آموز	دانش آموز انواع وابسته ها را نام می برد و معلم با توضیحات خود او را برای یادگیری بیشتر راهنمایی می کند. دانش آموز وابسته های پیشین در متن نمونه مشخص می کند و با کمک معلم ذهن او برای یادگیری انواع آن ها آماده می شود. دانش آموز " گروه اسمی" را به عنوان یکی از عناصر مهم تشکیل دهنده ی جمله بیان می کند و معلم او را راهنمایی می کند که گروه اسمس مس تواند جایگاه های نهاد –مفعول – مسند-متمم – بدل – منادا و ...را اشغال کند. دانش آموز گروه اسمی را به عناصر و سازه های تشکیل دهنده اس تجزیه می کند و معلم نمودار آن ها و نقش نمودار ها را در نشان دادن روابط نحوی عناصر گروه را آموزش می دهد
	تعیین تکلیف (عمومی،گروهی،انفرادی)	تمرین های این درس را در دفتر نویسید و پاسخ دهید.
	فرصت سوال و یاد داشت موارد پیش بینی نشده	در این قسمت به معرفی منابع پرداخته و به مواردی که احیاناً ناگفته مانده یا سؤال متفرقه پاسخ می دهم. ضمناً به سؤالات امتحانی دانش آموزان جواب متناسب می دهم.

+ نوشته شده در چهارشنبه چهارم آبان ۱۳۹۰ ساعت 19:54 توسط گروه ادبیات |

زبان فارسی1(روزانه)

مشخصات کلی

نام درس:زبان فارسی(1) کلاس و مقطع:اول متوسطه نام دبیر:زهرامحمدی

موضوع درس:مقایسه نام آموزشگاه:فردوس شهرستان بروجرد

مدت جلسه:90دقیقه تعداد دانش آموزان: 26 نفر تاریخ:

هدفهای کلی

درسی و رفتاری

دانش آموزا ن در پایان این درس:

1-مقایسه دو امررا از هم بشناسند.

2 -شهر خود را با شهر همجوار مقایسه کنند.

3-شباهت وتفاوت دو نفر از دوستانش را تشخیص دهد.

4-یک آیه یا حدیث که درآن دو چیز مقایسه شده باشد بیاورد.

زمان

وسایل

1-کتاب درسی 2-لوحه 3-گچ سفید و رنگی

قبل از شروع درس

سلام و احوالپرسی از دانش آموزان

دقت در وضع جسمی و روانی آنان

حضور و غیاب

ارزشیابی تشخیصی

پرسش از چند دانش آموز در مورد مقایسه و مقایسه کردن دو نفر از دانش آموزان از لحاظ جسمی و ظاهری

آماده سازی

رئوس مطالب

1-مقایسه 2-فعالیت 3-بیاموزیم درس

فعالیت های مربوط به روش ها

1-سوال از چند دانش آموز درمورد تفاوت ها و شباهت ها ی دو امر

2-آیا مقایسه در همه ی موارد کاربرد دارد؟

3-آیا در قرآن کریم از شیوه مقایسه استفاده شده است؟

4-آیا می توانیم دو استان را باهم مقایسه کنیم؟

ارائه درس جدید

رئوس مطالب

نوشتن و توضیح دادن"مقایسه"درتخته سیاه

فعالیت های مربوط به روش ها

1-ابتدابا روش سخنرانی،مطالب و مفاهیم درسی بیان می شود

2-روشن کردن معنی و مفهوم مقایسه

3-استفاده از روش مباحثه ای جهت تفهیم بیشتر مطالب

4-ایجاد پرسش و پاسخ از شاگردان و ذکر مثال از مطالب خارج درس

تکمیلی

رئوس مطالب

چکیده ی مطالب و نکات مهم دوباره تکرار شود

فعالیت های مربوط به روش ها

1-بیان خلاصه درس

2-تاکید روی نکات مهم درس

3-یادداشت مطالب توسط دانش آموزان

ارزشیابی تکوینی

1-بیان چند سوال در ارتباط با مطالب ذکر شده

2-تعیین تمرین و تکلیف برای جلسه آینده

3-بازدید دفترهای تمرین به منظور رفع اشکال

نمونه سوال ها:

1-مقایسه را تعریف کنید.

2-غرض از مقایسه را تعریف کنید.

3-آیا در قرآن کریم از شیوه مقایسه و تمثیل استفاده شده است؟باذکر مثال

4-مولانا چگونه از روش تمثیل استفاده می کند؟

5-برتولدبرشت شاعر و نمایش نامه نویس معاصر آلمانی ،نمایش نامه های حماسی و درام را چگونه باهم مقایسه کرده است؟

+ نوشته شده در چهارشنبه چهارم آبان ۱۳۹۰ ساعت 19:53 توسط گروه ادبیات |

زبان فارسی1(ساتانه)

طرح درس سالانه درس زبان فارسی یک

دبیرستان دخترانه فردوس

دبیر مربوطه : زهرامحمدی

عنوان درس

درس

هفته

ماه

زبان

اول

مهر

جمله / بیاموزیم

دوم

مروری بر نگارش دوره ی راهنمایی / بیاموزیم

سوم

جمله و اجزای آن

چهارم

ویرایش

پنجم

اول

آبان

شکل های زبان / چرا املا می نویسیم ؟ / بیاموزیم

ششم وهفتم

دوم

ویژگیهای فعل (1 ) / بیاموزیم

هشتم

سوم

نگارش علمی ، ادبی / بیاموزیم

نهم

چهارم

ویژگیهای فعل (2) ، گذرو نا گذر / بیاموزیم

دهم

اول

آذر

مقایسه / بیاموزیم

یازدهم

دوم

گروه اسمی (1 ) / بیاموزیم

دوازدهم

سوم

با چه خطی بنویسیم ؟ توصیف

سیزدهم و چهاردهم

چهارم

عنوان درس

درس

هفته

ماه

دوره و رفع اشکال

اول

دی

امتحانات ترم

دوم

سوم

چهارم

زبان شناسی چیست ؟ / بیاموزیم

پانزدهم

اول

بهمن

گروه اسمی ( 2) وابسته های اسم

شانزدهم

دوم

ساده نویسی ( 2 ) / بیاموزیم

هفدهم

سوم

گروه اسمی ( 3 ) وابسته های / بیاموزیم

هیجدهم

چهارم

خاطره نویسی / یادداشت های روزانه

نوزدهم

اول

اسفند

ضمیر / بیاموزیم

بیستم

دوم

چه کلمه ای اهمیت املایی دارد؟ بیاموزیم

بیست ویکم

سوم

نامه نگاری ( 1 ) / بیاموزیم

بیست و دوم

چهارم

عنوان درس

درس

هفته

ماه

تعطیلات نوروزی

اول

فروردین

دوم

گروه قیدی

بیست و سوم

سوم

زبان شناسی چیست ؟ ( 2 ) / بیاموزیم

بیست وچهارم

چهارم

نامه نگاری ( 2 ) نامه به دوستان و نزدیکان / بیاموزیم

بیست وپنجم

اول

اردیهشت

گروه کلمه چیست ؟

بیست وششم

دوم

نقش نما / بیاموزیم

بیست وهفتم

سوم

خلاصه نویسی

بیست وهشتم

چهارم

گروه ادبیات شهرستان بروجرد

+ نوشته شده در چهارشنبه چهارم آبان ۱۳۹۰ ساعت 19:52 توسط گروه ادبیات |

آرایه (روزانه)

طرح درس روزانه

درس: آرایه های ادبی پایه : سوم دبیرستان رشته ی ادبیّات و علوم انسانی دبیر: زهرامحمدی

1	تحلیل آموزشی	آرایه ادبی « سجع »
2	هدف های کلی درس	1- دانش آموزان معنی قاموسی و اصطلاحی واژه ی « سجع » را بدانند. 2- دانش آموزان انواع سجع را یاد بگیرند. 3- دانش آموزان بتوانند آرایه ی ادبی « سجع » را در متون ادبی تشخیص دهند. 4- دانش آموزان به اهمیّت آرایه ی ادبی « سجع » در بالا بردن موسیقی کلام پی ببرند. 5- دانش آموزان بتوانند آرایه ی ادبی « سجع » را در کلام خود به کار گیرند.
3	هدف های رفتاری درس	1- دانش آموزان ابتدا به توضیحات معلم گوش بدهند. 2- دانش آموزان نکات مهّم توضیحات معلّم را یادداشت کنند. 3- دانش آموزان به صورت گروهی و فعال به شیوه ی همیاری آرایه ی ادبی « سجع » را در متونی که معلّم از قبل فراهم کرده و در اختیار آن ها قرار داده است، تشخیص می دهند و به پرسش های مستمر معلّم پاسخ می دهند.
4	پیش دانسته ها و ارزشیابی ورودی	1- دانش آموزان باید آرایه ی ادبی « واج آرایی یا نغمه ی حروف » را آموخته باشند و بتوانند آن را در متون نظم و نثر تشخیص دهند و اهمیّت آن را در ایجاد موسیقی کلام و تداعی معانی درک کرده باشند. 2- دانش آموزان باید متن درس « سجع » را از پیش خوانده باشند تا به هنگام تدریس معلّم زمینه یادگیری برای آن ها فراهم باشد.
5	انتخاب رسانه های آموزشی متناسب با محتوای درس	1- گچ سفید و رنگی و تخته یا ماژیک رنگی و وایت برد 2- کتاب گلستان سعدی و مناجات های خواجه عبدالله انصاری 3- فراهم آوردن نمونه بیت هایی که دارای قافیه ی درونی هستند
6	فعالیت های مربوط به معلّم	1- سلام و احوال پرسی و حضور و غیاب 5 دقیقه 2- اجرای ارزشیابی ورودی 10 دقیقه 3- مرور مطالب گذشته 5 دقیقه 4- آماده سازی ( ایجاد انگیزه ) 3 دقیقه 5- معرفی موضوع درس جدید 2 دقیقه 6- تدریس درس جدید 15 دقیقه
7	به کارگیری روش کارایی گروهی	1- معلّم 10 جمله یا بیت که از پیش به صورت مکتوب فراهم کرده است در اختیار دانش آموزان قرار می دهد تا با استفاده از آموخته های خود و مطالبِ کتاب درسی آن ها را مطالعه و بررسی کند و آرایه ی « سجع » و انواع آن را در آن نمونه ها تشخیص دهند. جمله ها و ابیات باید طوری انتخاب شوند که تمام انواع سجع در آن ها باشد و از معنا و مفهوم اخلاقی و فرهنگی برخوردار باشند. 2- بعد از آن دانش آموزان را با توجه به تعداد، شرایط و امکانات کلاس به گروه های 3 نفری تقسیم می کنیم، به صورتی که در هر گروه ، دانش آموزان زرنگ، متوسط و ضعیف باشند. آرایش کلاس طوری باشدکه افراد هر گروه روبروی هم قرار بگیرند. در این مرحله از گروه ها میخواهیم در مدت معین آرایه ی « سجع » را در نمونه ها بررسی کنند و با دلیل و منطق و استدلال به نتیجه مفید و کامل برسند. توجه: گروه ها در این مرحله نباید به کتاب مراجعه کنند، معلّم به هنگام همکاری گروه ها باید دائماً کار آن ها را باز نگری کند، از آن ها سؤال بپرسد، به آن ها کمک کند و به طور کلی شرایطی فراهم کند که دانش آموزان هم از نظر فراگیری مهارت های اجتماعی و هم مهارت های یادگیری تقویت شوند و کاری کند که دانش آموزان در گروه فعال باشند. 3- از آن پس معلّم آن 10 جمله یا بیت را بررسی میکند و آرایه ی « سجع » را در آن ها نشان می دهد بعد از آن گروه های دانش آموزان باتوجه به پاسخ های معلّم کار فردی و گروهی خود را نمره گذاری می کنند؛ مثلاً: اگر هر جمله یا بیت 2 نمره داشته باشد افراد گروه بر مبنای 20 نمره، نمره ی خود و گروه را تعیین می کنند. 35 دقیقه
8	ارزشیابی پایانی و تکلیف	معلّم نمره ی فردی و گروهی دانش آموزان را بررسی می کند و از میزان یادگیری آن ها آگاه می شود. اگر روند آموزش به صورتی باشد که دانش آموزان درس را یاد گرفته باشند، به آن ها توصیه می کند درس جدید را پیش مطالعه کنند تا برای جلسه ی آینده زمینه داشته باشند و برای فراگیری ذهن آن ها آماده باشد. 15 دقیقه

+ نوشته شده در چهارشنبه چهارم آبان ۱۳۹۰ ساعت 19:50 توسط گروه ادبیات |

ادبیات3(سالانه)

طرح درس :

ادبیات فارسی 3

مدرس:رضاآزادپور

پایه : سوم

رشته :

علوم تجربی و ریاضی فیزیک

سال تحصیلی :90-91

دبیرستان:بحرالعلوم

هدف کلی درس : آشنایی با آثار برخی از بزرگان ادبی ، دینی ، عرفانی و علمی گذشته و معاصر ایران و جهان

آشنایی با ظرایف ادبی و توانایی به کار گیری درست آن ها

توانایی درک و بیان افکار ، ارزش ها ، مفاهیم و پیام های متون ادبی گذشته و حال

ماهها

هفته ها

جلسه

درس

موضوع و عنوان درس

هدف ویژه درس

فعالیت های دیگر

مهر

هفته اول

درس اول

ما همچنان در اول وصف تو مانده ایم

آشنایی با ادب گذشته

آشنایی با نوعی تحمیدیه

آشنایی با نثر مسجع

آشنا یی دانش آموزان با شیوه ی همیاری

گروه بندی دانش آموزان

توضیحاتی در باره ی کلیات ادبی

ارائه کتاب گلستان سعدی برای آشنایی بیشتر دانش آموزان با این اثر ارزشمند

هفته دوم

ادامه ی درس اول

افلاک حریم بارگاهت

آشنایی با قالب ترکیب بند و کاربرد آن

آشنایی با واژگان کهن و آرایه های موجود

پرسش شفاهی

توزیع جزوات نمونه سوال

کار گروهی

هفته سوم

درس دوم

رزم رستم و اسفندیار

آشنایی با ادبیات حماسی و ویژگی های سبکی شاهنامه

پرسش گروهی

کنترل دفاتر دانش آموزان ارائه ی کتاب شاهنامه و معرفی آثار ی چند درباره ی این کتاب ارزشمند

پاسخ خود آزمایی ها

کار گروهی

هفته چهارم

ادامه ی درس دوم و درس سوم

رزم رستم و اسفندیار

کمال الملک

آشنایی با فیلم نامه نویسان معروف

آشنایی با نمونه ای از فیلم نامه با درون مایه ای حماسی

بسمه تعالی

آبان

هفته اول

درس چهارم

پنجم

گاو

گل دسته ها و فلک

آشنایی باعناصر تشکیل دهنده داستان

تفاوت داستان های امروز و دیروز

آشنایی با نثر صریح توصیفی وطنز گونه جلال ال احمد

بررسی اشکالات اوراق امتحانی

نمایش فیلم

نقد و تحلیل جنبه های سیاسی اجتماعی ادبی و فرهنگی داستان غلامحسین ساعدی و جلال آل احمد

هفته دوم

درس ششم

قاضی بست

آشنایی با تاریخ بیهقی

ونثر زنده و پر تپش او

پرسش گروهی

پاسخ خود آزمایی ها

کنترل دفاتر دانش آموزان

فعالیت گروهی

ارائه ی کتاب تاریخ بیهقی

برای آشنایی بیشتر دانش اموزان با این اثر ماندگار

هفته چهارم

درس هفتم

بیهقی و هنر نویسندگی او

آشنایی با نمونه ای برگزیده از نقد وبرسی آثار ادبی

آزمون ماهانه

پاسخ خود آزمایی ها

کنترل جزوات نمونه سوال

کار گروهی

آذر

هفته اول

درس هشتم

خون خورشید

بانگ جرس

آشنایی با درون مایه ی ادب پایداری ونمونه های آن

بررسی اشکالات اوراق امتحانی

پرسش شعر حفظی

فعالیت گروهی

پاسخ خود آزمایی ها

هفته دوم

درس نهم

دهم

تپه ی برهانی

باغ نگاه

ترانه ی من

آشنایی با نمونه های دیگر از ادبیات پایداری

آشنایی با نمونه های آثار ادبی جهان ومشترکات وپیوندهای آن با ادبیات فارسی

پرسش شفاهی

کنترل دفاتر دانش آموزان

فعالیت گروهی

پاسخ خود آزمایی ها

هفته سوم

درس یازدهم

ققنوس

چشم به راه

آشنایی با داستان برون مرزی تا گور و نمونه ای از شعر او

پرسش گروهی

کنترل دفاتر دانش آموزان

کنترل جزوات نمونه سوال

فعالیت گروهی

پرسش شعر حفظی

هفته چهارم

برگزاری آزمون مستمر

به منظور ارزشیابی پایانی و آماده سازی دانش آموزان برای شرکت در آزمون پایانی نیمه اول

آشنایی با داستان برون مرزی تا گور ونمونه ای از شعراو

دی

هفته اول

برگزاری امتحانات پایانی نیمه ی اول سال تحصیلی

هفته دوم

هفته سوم

هفته چهارم

بهمن

هفته اول

درس دوازدهم

امید دیدار

آفتاب وفا

اشنایی با نمونه هایی از ادب غنایی

بررسی اشکالات اوراق امتحانی نیمه اول

فعالیت گروهی

ارائه ی دیوان خاقانی برای آشنایی بیشتر دانش آموزان با این شاعر

هفته دوم

درس سیزدهم

پروانه بی پروا

سخن تازه

آشنایی با نمونه هایی از اثار عطار و مولوی

پرسش شفاهی

کنترل دفاتر دانش آموزان

پاسخ خود آزمای ها

فعالیت گروهی

ارائه ی کتاب منطق الطیر و غزلیات شمس تبریزی

برای آشنایی بیشتر دانش اموزان با این دو اثر گرانقدر

هفته سوم

درس چهاردهم

کبوتر طوقدار

آشنایی با نمونه هایی ارزشمند از ادبیات تمثیلی

پرسش گروهی

کنترل جزوه نمونه سوال

پاسخ خود آزمایی ها

فعالیت گروهی

پرسش شعر حفظی

ارائه کتاب کلیله و دمنه برای آشنایی بیشتر دانش اموزان با این اثر

هفته چهارم

ادامه ی

درس چهاردهم

کبوتر طوقدار

از ماست که بر ماست

آشنایی با چگونگی بهر ه گیری از تمثیل در شعر

آزمون ماهانه

کنترل دفاتر دانش آموزان

پاسخ خود آزمایی ها

ارائه دیوان ناصر خسرو

اسفند

هفته اول

درس پانزدهم

نوروز

زاغ و کبک

آشنایی با نوشته ای تحلیلی درباره نوروز رمز ماندگاری ما

بررسی اشکالات اوراق امتحانی

کنترل جزوه نمونه سوال

فعالیت گروهی

پاسخ خود آزمایی ها

هفته دوم

درس شانزدهم

هجرت

آفتاب پنهانی

قران مصور

آشنایی با درون مایه های ادبیات انقلاب ونمونه هایی از شعر انقلاب

پرسش گروهی

کنترل دفاتر دانش آموزان

پاسخ خود آزمایی ها

فعالیت گروهی

هفته سوم

درس هفدهم

هجدهم

(حذفی)

نیاز روحانی

چشم های زمین

چند رباعی

آشنایی با قالب رباعی وادبیات انقلاب

آشنایی با نمونه های از شعر این دوره

پرسش شفاهی

کنترل جزوه نمونه سوال

پاسخ خود آزمایی ها

فعالیت گروهی

هفته چهارم

درس نوزدهم

بخوان

اشنایی با نمونه ای از حسب حال

امتحان ماهانه

کنترل دفاتر دانش آموزان

پاسخ خود آزمایی ها

فعالیت گروهی

تعیین تکلیف نوروزی

فروردین

هفته اول

تعطیلات نوروزی

هفته دوم

هفته سوم

درس بیستم

بوی جوی مولیان

اشنایی با نمونه ای از حسب حال

کنترل تکالیف نوروزی

فعالیت گروهی

پاسخ خود آزمایی ها

هفته چهارم

درس

بیست و یکم

اقلیم عشق

آشنایی با قالب ترجیع بند

پرسش شعر حفظی

کنترل جزوه نمونه سوال

فعالیت گروهی

پاسخ خود آزمایی ها

هفته پنجم

درس

بیست و دوم

موسی و شبان

آشنایی با نمونه هایی از ادب عرفانی

آزمون ماهانه

کنترل دفاتر دانش آموزان

پاسخ خود آزمایی ها

فعالیت گروهی

ارائه کتاب مثنوی معنوی برای آشنایی بیشتر دانش آموزان با این اثر ماندگار ادب فارسی

اردیبهشت

هفته اول

درس

بیست و سوم

شبنم عشق

آشنایی با نمونه ای از نثر عرفانی

بررسی اشکالات اوراق امتحانی

پاسخ خود ازمایی ها

فعالیت گروهی

هفته دوم

ادامه ی

درس

بیست و سوم

شبنم عشق

آشنایی با نمونه ای از نثر عرفانی

کنترل جزوه نمونه سوال

رفع اشکال

پاسخ خود آزمایی ها

فعالیت گروهی

هفته سوم

برگزاری آزمون مستمر

به منظور ارزشیابی پایانی و آماده سازی دانش آموز برای شرکت در آزمون پایانی

هفته چهارم

بررسی اشکالات اوراق امتحانی ، دوره ی کتاب، مروری بر نمونه سوالات امتحانات نهایی و آماده سازی دانش آموزان برای شرکت در امتحان نهایی با موفقیت

خرداد

هفته اول

برگزاری امتحانات پایانی سال تحصیلی

هفته دوم

هفته سوم

هفته چهارم

+ نوشته شده در چهارشنبه چهارم آبان ۱۳۹۰ ساعت 19:47 توسط گروه ادبیات |

ادبیات 2(سالانه)

طرح درس : شماره ی 2

عنوان کتاب : ادبیات فارسی (2)

موضوع در س : جلوه های هنر در اصفهان

تهیه :گروه ادبیات شهرستان بروجرد

هدف کلی	آشنایی با هنر ها ی معمار ی وویژگی های معنوی و تاثیری آن بر روح و روان بیننده
اهداف جزیی درقالب رفتاری	پس از پایان تدریس از فرا گیر انتظار داریم که : 1- تفاوت عمده ی معماری اصیل واسلامی را با معماری معاصر بیان کند 2- برخی از واژه هاوعبارتهای وترکیبات مهم درس هم چون : مجرد ، شمسه ، مقرنس ، غرفه ، گوشواره ، زاویه و ... « بهار منجمد ورمز آلود» و « نا پیدا کردن در محدوه ی جای گیری ولانه ای برای نامحدود جسته شود » را به درستی معنی کند . 3- بتواند متن در س را به روشنی موثر والقایی وبدون غلط بخواند 4- با دکترمحمد اسلامی ندوشن آشنا شود و آثار ایشان را نام ببرد 5- محتوای در س را در سه سطر سطح خلاصه نماید ، ویژگی کتاب را مشخص کند
گزینش محتوا (رئوس مطالب )	1- تبیین ساختار معماری اسلامی 2- تبیین هنر درعروج روح 3- معرفی دکتر محد اسلامی ندوشن به عنوان یکی ازنویسندگان و متفکران معاصر 4- آموزش پاره ای از واژه ها و ترکیبات و عبارات دشوار متن 5- تقویت باورهای دانش آموزان در تاثیر هنر خاصه هنر اسلامی در ایجاد معنویت و تعالی روح به ویژه در مکان های مذهبی مثل مساجد . 6- آشنایی با آثار نویسندگان دیگر در زمینه های معماری اسلامی
روش تدریس	با استفاده از «‌الگوی تفکر انتقادی » و روش« تفکر استقرای» به طراحی کارول هملبرگ که برمبنای ی« پرسش و پاسخ» انجام می گیرد
رسانه های آموزشی	علاوه بر تخته سیاه و گچ ، کتاب هایی نظیر : صفیر سیمرغ ، آواها و ایماها ، عکس ، مجموعه های آلبوم ، فیلم ها ی مستند در زمینه ی معماری اصفهان
قبل از شروع در س	سلام و احوالپرسی ، دقت در وضع جسمی و روحی ، حضور وغیاب و بررسی تکالیف	3 دقیقه

هدف کلی	فعالیت معلم	فعالیت دانش آموزان	زمان
ارزشیابی تشخیصی ( آزمون رفتاری ورودی )	درس « تربیت انسانی و سنت ملی ما را از چند نفر می پر سم با سوالاتی نظیر 1- ویژگی نثر کتاب چگونه است ؟ 2- منظور از بیت زیر چیست ؟ نبیند مرا زنده با بند کس که روشن روانم بر این است وبس 3- بیت زیر چه چیز را می خواهد بگوید ؟ دانش و آزادگی و دین و مروت این همه را بنده ی دوم نتوان کرد 4- کتا ب « آزادی و تربیت ‌»از کیست ؟	دانش آموزان پاسخ می دهند و با پاسخ هایشان ارزشیابی شده و نمره می گیرند	5 دقیقه
آماده سازی وایجاد انگیزه	از آنجایی که بر مبنای الگوی تفکر انتقادی دانش آموزان را به طور عمودی دچار نوعی عدم تعادل کرده و در نتیجه فر آیند فکری او را نسبت به موضوع تعویض یا اصلاح می نمایم و با نشان دادن تصاویری از معماری سنتی و بناهای اصیل اسلامی ویا با طرح سوالاتی مثل : · معماری اسلامی چیست ؟ · معماری اسلامی و معنویت چه ارتباطی باهم دارند ؟ · به کار گیری معماری و هنر اسلامی درمساجد چه امتیازی دارد ؟ آنها را به بحث و چا لش می کشانیم و باهدایت پاسخ ها ودلایل منطقی ، آنها را به سوی درس هدایت می کنم .	طبعا دانش آموزان پاسخ های متفاوتی ارائه می دهند	5 دقیقه
ارائه در س جدید	بانام خدای جهان آفرین درس را آغاز می نمایم و ابتدا مختصری از فرهنگ اسلامی و معماری سنتی وهنر اسلامی ومعمار ی سنتی می پردازیم آن گاه دکتر محمد علی اسلامی ندوشن را معرفی می کنم در ادامه به مقایسه معماری سنتی و معماری معاصر پرداخته هم چنین به برداشت های مختلف دانش آموزان گوش می دهم وسپس با جمع بندی مطالب به هدف درس که همان ارتباط معماری اسلامی وعروج روح نماز گزار است نزدیک می شوم آن گاه از دانش آموزان م خواهم به روش روخوانی درمورد پاره ا ی از واژه ها وترکیبات وعبارات توضیح کافی می دهم در پایان منابعی را که بتوان دراین مورد از آنها بهره گرفت معرفی نموده و به سوالات احتمالی دانش آموزان پاسخ می دهم	پاسخ های آنان را به دقت گوش داده و به اصطلاح پاسخ ها و برداشت های نا صواب می پردازیم	10دقیقه

هدف کلی	فعالیت معلم	فعالیت دانش آموزان	زمان
جمع بندی (نتیجه گیری )	از مباحث یاد شده این نتیجه را می توان بر شمرد : 1- معماری اسلامی درروح و روان نماز گزار وعروج روح تا ثیر دارد 2- اصفهان درداشتن بناهای اصیل با هنر معماری اسلامی بسیا رغنی است . 3- مسجد جلوه گاه هنر های اسلامی وغنایی فرهنگی ما در آمیختگی با فرهنگ اسلامی است .		2 دقیقه
ارزشیابی پایانی درس	1- منظو رنویسنده از ترکیب ریا ضی وار مجرد ونا پیدا کرد ن و عروج چیست ؟ 2- معماری اسلامی چه ارتباطی با روح نماز گزار دراد ؟ برداشت کلی ازدرس را بیان کنید .	با دقت در پاسخ های دانش آموزان نقاط ضعف وقوت آن ها را درمی یابیم	2 دقیقه
تعیین تکلیف	دانش آموزان می خواهم که در جلسه ی آینده ضمن قرائت درس به پرسش های کتاب پاسخ دهنده و از کتاب های معرفی شده مقالی تهیه کنند یکی از دانش آموزان مطلبی درمورد فرهنگ وهنر اسلامی در کلاس بخواند ودانش آموزان دیگر چند عکس ازمعماری اسلامی در کلاس بیاورند .		1 دقیقه
فرصت سوال یادداشت موارد پیش بینی نشده	در این قسمت به معرفی منابع پرداخته وبه مواردی که احیا نا نا گفته مانده پاسخ می دهم ضمنا به سوالات امتحانی دانش آموزان جواب متناسب می دهم .		2 دقیقه

گروه آموزشی ادبیات فارسی شهرستان بروجرد

+ نوشته شده در چهارشنبه چهارم آبان ۱۳۹۰ ساعت 19:46 توسط گروه ادبیات |

ادبیات2(روزانه)

شماره :				تاریخ :
نام درس : ادبیات فارسی (2)	موضوع درس : جلوه ها ی هنر در اصقهان		هدف کلی درس : آشنایی با نثر معاصر وفرهنگ و هنر درایران		مدت جلسه :		طراح :گروه زبان و ادبیات فارسی متوسطه شهرستان روجرد
عناوین فرعی یا رئوس مطالب		هدف ها ی جزیی		هدف های رفتاری		حیطه و سطح
الف : لغایت ، مفاهیم و اصطلاحات تازه درس ب: نثر دردوره معاصر ج : نثر نویسان معاصر د: علت واهمیت فرهنگ هنر اسلامی – ایرانی		1- دانش آموزان با معنی واصطلاحات تازه ی جدید آشنا شود. 2- دانش آموزان معنی لغات واصطلاحات را بفهمد . 3- دانش آموزان طریقه جمله بندی ، حذف فعل به قرینه و برخی جمله ها را که به طریقه محاوره ساخته شده اند تشخیص دهد 4- دانش آموزان حذف فعل به قرینه غیر از آنچه درمتن درس آمده است پی ببرد . 5- دانش آموزان با نثر نویسان معاصر آشنا شوند 6- دانش آموز با دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن و نمونه ای از آثارا و آشنا شود 7- دانش آموزان به اهمیت نثر فارسی وتحویل آن پی ببر د		پس از پایان آموزش از دانش آموزان انتظار می رود با توجه به محتوای درس و مطالب مطرح شده بتواند : 1- درس روان بخواند. 2- لغایت و اصطلاحات جدید درس رابیان کند . 3- جمله های دشواردرس رامعنی کند 4- دوتن ازنثر نویسان معاصر رانام ببرید . 5- دانش آموزان خود به جای دکتر ندوشن جلوه های هنر دراصفهان را توصیف کند . 6- نثر ساده راتوضیح دهد وفرق آن را با سایر نثر ها بیان کند 7- درباره دکتر اسلامی ندوشن و ویژگی های شخصی او دو دقیقه صحبت کند 8- درس را بدون غلط بخواند 9- اهمیت نثر فارسی را در نیم صحقه بنویسید 10- درباره جاودانگی فرهنگ وهنر اسلامی با ذکر دلیل توضیح دهد 11- خود رابه جای نثر فارسی قرار دهد و احساسش را بیان کند. 12- قضاوت و نظر خود را نسبت به نثر فارسی بیان کند		شناختی – کاربردی – شناختی – دانش شناختی – درک و فهم شناختی – دانش شناختی – ترکیب شناختی – درک فهم شناختی – درک فهم شناختی – دانش شناختی – ترکیب شناختی – تجزیه وتحلیل شناختی – ترکیب شناختی – ارزشیابی

رسانه ها و وسایل آموزشی مود نیاز

ارزشیابی پایانی

فعالیت ها ی تکمیلی

معلم – کتاب ادبیات (2) کتاب ها ی معرفی شده غیر درسی – تخته سیاه – گچ – تخته پاک کن – نوار- ضبط صوت – تصویر – روزنامه ی دیواری – چار ت کتابخانه ی دست ساخت خود معلم – تابلوی معلم ساخته – سوال ها ی ازقبل طراحی شده

به صورت کتبی یا شفاهی انجام خواهد شد :

1- لغایت و اصطلاحات جدید درس رابنویسید

2- جمله های وارد شده را معنی کنید

3- حذف هارا درجمله های داده شده بنویسید

4- نثر ساده را توضیح دهید وفرق آن را با سایر نثر ها بنویسید

5- سیر تحویل نثر فارسی را با ذکر دلیل در یک بند توضیح دهید

یکی از منابع معرفی شده مانند :

آزادی وتربیت ، روزها ، گیله مرد را مطالعه کنید و خلاصه مطالعات خود رادردو صحفه بنویسید و برای جلسه ی آینده به کلاس بیاورید .

پیش بینی

رفتار ورودی

ارزشیابی

تسخیصی

فعالیت های آموزشی

روش یا روش ها ی تدریس

فعالیت معلم ( تدریس )

فعالیت دانش آموزان ( تجارب و یادگیری )

دانش آموزان باید مفهوم نثر قدیم و معاصر را بداند

1- سادگی و روانی در نثررا درچند جمله توضیح دهید .

2- نثر قدیم و معاصر را با ذکر مثال باهم مقایسه کنید

3- آیا نثر دکتر اسلامی ندوشن قدیم است یا معاصر ؟ چرا ؟ دردو سط بنویسید .

· شروع کلاس ، نام ویادخداوند،سلام واحوالپرسی از دانش آموزان

· حضور و غیاب و بررسی علل غیبت ودقت درحالات روحی و روانی دانش آموزان وبررسی محیط کلاس

· اجرای ارزشیابی تشخیص برای سنجش رفتارورودی

· گروه بندی دانش آموزان

· پخش نوار ویدوئی مستند جهت آمادگی فرا گیری دردانش آموزان

· توضیح درزمینه زبان فارسی و خلاصه ای از روند وتحویل زبان

· ارائه تمرین درزمینه لغات واصلاحات جدید

· هدایت دانش آموزان برای بررسی ونشان دادن ویژگی ها ی نثر معاصر با استفاده از روش کار آیی تیم

· هدایت دانش آموزان برای بررسی و نشان دادن ویژگی های نثر معاصر با استفاده ازروشهای کار آیی تیم

· هدایت دانش آموزان جهت نقد وبررسی مطالب مطرح شده د ر کلاس

· هدایت دانش آموزان برای ایفا ی نقش به جای زبان فارسی

· هدایت دانش آموزان برای روشن سازی طرز تلقی خود با استفاده از روش اعضای تیم

· دادن امتیاز به فعالیت های دانش آموزان

· جمع بندی مطالب مطرح شده درکلاس معرفی چند کتاب به نثر معاصر

· دادن تکالیف تحقیقی درزمینه ی نثر معاصر

· توضیح دادن درزمینه ی شخصیت دکتر اسلامی ندوشن

· توجه کردن و پاسخ دادن و سلام واحوا لپرسی معلم

· توضیح علل غیبت و مشکلات دانش آموزان غایب

· توجه کردن به عکس هاواسلایدها و احیا نا فیلم های مستند

· پاسخ دادن به سوال ها ی معلم

· همکاری واظهارنظر فعالانه درکلاس

· مطالعه ی دقیق نثر ودرک معنی و مفهوم آن

· بحث مذاکره با اعضای گروه درزمینه مطالب مطرح شده

· اظهار نظر و قضاوت د رزمینه ی مسائل مطرح شده

· انجام تمرین های ارائه شده درزمینه ی لغات ومفاهیم

· تفکر ، خلاقیت ، استفاده از روش بدیعه پردازی

· تفکر انتقادی و قضاوت درفر آیند بحث گروهی

· ایفای نقش به جای زبان فارسی

· نقدو بررسی نقش های ایفا شده و قضاوت درمورد آن

· بیان مواضع و طرز تلقی خود با استفاده از روش اعضای تیم

· اصلاح مواضع و طرز تلقی خود با استفاده از روش اعضای تیم

· اصلاح مواضع خود یا انتخاب گزینه ی نگرشی نهایی با توجه به بحث کلاس بر اساس دلایل روشن

· خلاصه کردن درس

· مطالعه کتاب ها ی غیر درسی درزمینه نثر قدیم و معاصر

· مطالعه آثارمعرفی شده درزمینه نثر معاصر

· توجه کردن به شخصیت دکتر اسلامی ندوشن و مطالعه نثر ایشان

· روش فعال با رویکرد همیاری

· روش بدیعه پردازی جهت ایجاد فرصت خلاقیت و دانش آموزان

· روش کارآیی تیم جهت همکاری دانش آموزان و ایجادفرصت برای تفکر و مشورت

· روش روشن سازی طرز تلقی برای رسیدن به اهداف نگرشی

· روش مباحثه روش ایفای نقش

· روش توضیحی

رسانه ها ووسایل آموزشی مورد نیاز

ارزشیابی پایانی

فعالیت های تکمیلی

معلم – کتاب ادبیات (2) – کتاب های معرفی شده غیر درسی – تخته سیاه – گچ – تخته پاک کن – نوار مستند – ویدئو – عکس –اسلاید – روزنامه ی دیواری – چارت کتابخانه دست ساخته ی خود معلم – تابلو معلم ساخته – سوال های از قبل طراحی شده

به صور ت کتبی یا شفاهی انجام خواهد شد .

1- لغایت و اصطلاحا ت جدید درو س را بنویسید

2- عبارات داده شده را باز گردانی کنید

3- کنایه ها وتشبیه ها ی موجو د در نثر را بنویسید

4- تفاوت نثر معاصر را با نثر قدیم در دو سطر بنویسید

روند نثر معاصر را باذکر دلایل در یک بند توضیح دهید .

یکی از منابع معرفی شده ی زیر را مطالعه کنید و خلاصه ی مطالعات خود را دریک صحفه بنویسید و برای جلسه ی آینده به کلاس بیاورید

· آشنایی با شهر تاریخی اصفهان ا زلطف ا... هنر فر

· اصقهان تصویر بهشت از استر لین هاتری

+ نوشته شده در چهارشنبه چهارم آبان ۱۳۹۰ ساعت 19:45 توسط گروه ادبیات |

بسمه تعالی

طرح درس نمونه

عنوان کتاب : ادبیات فارسی (2) آموزشگاه :دبیرستان بحرالعلوم سهرستان بروجرد

موضوع درس: جلوه ها ی هنر دراصفهان دبیر:رضاآزادپور سال تحصیلی:90-89

اهداف کلی :

الف- آشنایی با نمونه از آثارهنری ایران

ب- آشنایی با تفکر معماران اسلامی

اهداف جزیی :

الف- دانش آموزان با اصفهان به عنوان یکی از قطب های هنر معماری ایران آشنا شود .

ب- دانش آموزان با اصفهان ونمونه ای از بناهای تاریخی آن آشنا شود .

ج- دانش آموزان به اهمیت اسلامی درایران پی ببرد .

د- دانش آموزان با نمونه ای از کتاب صفیر سیمرغ آشنا شود .

ه- دانش آموزان با معنی لغات واصطلاحات تازه ی درس جدید آشنا شود

و- دانش آموزان با دکتر محمد علی اسلامی ندوشن ونمونه ای از آثاراو آشنا شو د .

اهداف رفتاری :

پس از پایان آموزش ، از دانش آموزان انتظار می رود با توجه به محتوای کتاب ادبیات 2 و مطالب مطرح شده در کلاس در س بتواند :

الف- دانش آموزان ارتباط اصفهان را باهنر اسلامی توضیح دهد ( در ک فهم )

ب- چند نمونه ا ز بناهای اصفهان را نام ببرید (دانش )

ج- دانش آموزان خود را به جای هنر اسلامی قرارهد و احساسش رابیان کند . ( ترکیب )

د – دانش آموزان بتواند نگرش خود را نسبت به هنر اسلامی بیان کند ( ارزشیابی وارزش گذاری )

ه- هنر اسلامی را تو ضیح دهد وفرق آن راباسایر هنر هابیان کند . ( درک وفهم )

و- انواع نثر راتوضیح دهد . ( درک وفهم )

ز- نثر کتاب صفیر سیمرغ را تحلیل کند (تجزیه وتحلیل )

ح : لغات واصلاحات جدید در س را بیان کند ( دانش)

ط- درباره دکتر محمد علی اسلامی ندوشن توضیح دهد . ( درک و فهم )

ی- دانش آموزان خود را به جا ی دکتر محمد اسلامی ندوشن قرار دهدو هنر اسلامی را توصیف کند ( ترکیب )

رفتارورودی :

الف – دانش آموزان هنر را بشناسد .

ب- دانش آموزان نیاز روحی نمازگزار را به یک مکان معنوی بداند

ج- دانش آموزان درمورد عوامل عروج روحی اطلاعاتی داشته باشد .

د- دانش آموزان با مسائل گوناگون فرهنگی وهنری و پیوستگی آن ها با ادبیات آشنایی داشته باشد

ه-دانش آموزان با ارزش های دینی ،ملی ، فرهنگی و هنری ایران آشنا باشد

و- دانش آموزان با تفکرات و آثار دکتر اسلامی ندوشن آشنا با شد

ز- دانش آموزان عوامل گیرایی هنر ها ی اسلامی را بداند .

ارزشیابی تشخیصی :

الف – دانش آموزان چند مکان مذهبی را د ر اصفهان نا م ببرد

ب- دانش آموزان چند هنر اسلامی را می تواند درمساجد نام ببرد

ج- آیا دانش آموزان می تواند فرهنگ اسلامی را توضیح دهد ؟

د- عروجی روحی چیست؟

ه- آیا نیازهای روحی و جسمی را می تواند توضیح دهد ؟

و- دانش آموزان چه اطلاعاتی درمورد نثر فارسی دارد؟

ز- دانش آموزان چندنفر از نویسندگان معاصر را می شناسد ؟

طراحی هندسی کلاس :

دانش آموزان پس از گروه بندی ( با توجه به امکانات کلاسی ) اگر صندلی باشد به شکل هندسی U طراحی می شود و اگر میز ونیمکت باشدبه شکل آزمایشگاهی

گروه های یادگیری درکلاس :

· گروه ها ی یادگیری با استفاده از کارت های رنگی ،به شکل تصادفی به گروه های نا همگن تقسیم شو د

· تعداد افراد هر گروه بستگی به تعداد دانش آموزان داردمثلا 3، 4 یا 5نفره .

رسانه ها ی آموزشی :

معلم – کتاب – ادبیات – تخته – گچ – تابلو پاک کن – نوار – ضبط صوت – تصویر – نقشه جغرافیا یی – روزنامه دیواری – چارپ –نقاب –طراحی – کتابچه ( دست ساخته خود معلم ) محیط تعاملی – تابلو معلم ساخته سوالات ازقبل طراحی شده .

انتخاب روش :

· روش فعال با رویکرد همیاری

· روش بدیعه پرداز ی جهت شکوفا کردن قوه خلاقیت دردانش آموزان وایجادفرصت تفکر

· روش کارآیی تیم جهت همکاری دانش آموزان وایجادفرصت برای تفکر و مشورت

· روش پرسش و پا سخ

· روش نمایشی

· روش مباحثه

· روش ایفای نقش

· روش توضیحی

فر آیند یاددهی – یاد گیری

فعالیت های مربوط به معلم

فعالیت های مربوط به دانش آموزان

· شروع کلاس بانام و یاد خدا سبحان

· سلام واحوال پرسی

· توجه به نکات اخلاقی وارزشهای اسلامی

· حضور وغیاب دانش آموزان و بررسی علل غیبت

· دقت درحالات روحی وروانی دانش آموزا ن وبررسی محیط کلاس

· گروه بندی دانش آموزان به گروه های نا همگن و طراحی گروه ها به شکل هندسی U ونام گذاری گروه های به گل هایی که بادرس و حالات روحی ارتباط دارد .

· پاسخ دانش آموزان و سلام متقابل آن ها

· توجه نمودن دانش آموزان

· پاسخ دانش آموزان

· گفتن مشکلات احتمالی از سوی دانش آموزان

· همکاری فعالانه دانش آموزان

اجرای ارزشیابی ورودی

جهت تعیین اولین گام آموزشی ، چند سوال درارتباط با « پیش نیاز درس » از گروه هاپرسیده می شود و جهت آمادگی روحی چند سوال هم درارتباط با درس جدید پرسیده

می شود:

· ارائه چند عکس واسلاید از مکان های مذهبی و توضیح در مورد هنر های به کار رفته د رآ ن ها

· آشنا نمودن دانش آموزان با جلوه های فرهنگ و هنر فارسی

· دادن توضیحاتی درباره تنوع جوامع اسلامی و جلوه های هنر اسلامی

· پاسخ دادن دانش آموزان به سوالات معلم

· توجه دانش آموزان به عکس ها واسلایدها

· شرکت فعالانه دانش آموزان

· همکاری فعالانه معلم و شرکت در پرسش و پا سخ

· لغات واصطاحات جدید درس را باکمک معلم با استفاده از تا بلو های معلم ساخته بیان می کنند .

انجام ارزشیابی پایانی

انجام ارزشیابی پایانی توسط دانش آموزان

· سوالات کتبی به دانش آموزان داده شودتا به شکل گروهی پاسخ دهند .

· بررسی ارزشیابی پایانی توسط معلم ، اگروقت بود درکلاس و گرنه درمنزل بررسی شود .

· رفع اشکال دانش آموزان

· معرفی چند کتاب از نثر نویسان معاصر

· دادن تکالیف تحقیقی و پژوهشی د رارتباط با هنر و معماری اسلامی

· پاسخ دانش آموزان پس از فعالیت وبحث گروهی

· ورق زدن کتاب ها توسط دانش آموزان وآ شنایی هر چه بیشتر آنان با این آثار

· موظف شدن دانش آموزان جهت انجام آن تکالیف

ارزشیابی پایانی

· ویژگی تحقیقاتی دکتر اسلامی ندوشن چگونه است ؟

· معماری اسلامی چه تاثیری بر وروح وروا ن نماز گزار دارد ؟

· کدا م کتاب دکتر اسلامی ندوشن حاصل سفرها ی ایشان است ؟

· چگونه یک کاشی می تواند بیانگر روح ایران باشد ؟

· آیا معماری اسلامی بر تاثیر هنر خویش درنماز گزار واقف بوده اند ؟

· و یژگی های نثر ساده چیست ؟

· ممال یعنی چه ؟

· اسلیمی ممال چه کلمه ای است ؟

فعالیت های تکمیلی

دانش آموزان :

· درباره ویژگی های معماری اسلامی تحقیق کنند وآن را درقالب یک مقاله تحقیقی به کلاس بیاورند .

· دانش آموزان فهرستی از هنرهای اسلامی تهیه نما یند ودرباره ی هر کدام پژوهش کنند .

· دانش آموزان درباره ی زندگی و آثاردکتر محمد علی اسلامی ندوشن پژوهش کنند وآن را در قالب مقاله یا روزنامه ی دیواری به کلاس بیا ورند .

****************************************************

گروه آموزشی ادبیات فارسی دوره ی متوسطه شهرستان بروجرد

+ نوشته شده در چهارشنبه چهارم آبان ۱۳۹۰ ساعت 19:44 توسط گروه ادبیات |

بسمه تعالی

طرح درس نمونه

عنوان کتاب : ادبیات فارسی (2) آموزشگاه :دبیرستان بحرالعلوم سهرستان بروجرد

موضوع درس: جلوه ها ی هنر دراصفهان دبیر:رضاآزادپور سال تحصیلی:90-89

اهداف کلی :

الف- آشنایی با نمونه از آثارهنری ایران

ب- آشنایی با تفکر معماران اسلامی

اهداف جزیی :

الف- دانش آموزان با اصفهان به عنوان یکی از قطب های هنر معماری ایران آشنا شود .

ب- دانش آموزان با اصفهان ونمونه ای از بناهای تاریخی آن آشنا شود .

ج- دانش آموزان به اهمیت اسلامی درایران پی ببرد .

د- دانش آموزان با نمونه ای از کتاب صفیر سیمرغ آشنا شود .

ه- دانش آموزان با معنی لغات واصطلاحات تازه ی درس جدید آشنا شود

و- دانش آموزان با دکتر محمد علی اسلامی ندوشن ونمونه ای از آثاراو آشنا شو د .

اهداف رفتاری :

الف- دانش آموزان ارتباط اصفهان را باهنر اسلامی توضیح دهد ( در ک فهم )

ب- چند نمونه ا ز بناهای اصفهان را نام ببرید (دانش )

ج- دانش آموزان خود را به جای هنر اسلامی قرارهد و احساسش رابیان کند . ( ترکیب )

د – دانش آموزان بتواند نگرش خود را نسبت به هنر اسلامی بیان کند ( ارزشیابی وارزش گذاری )

ه- هنر اسلامی را تو ضیح دهد وفرق آن راباسایر هنر هابیان کند . ( درک وفهم )

و- انواع نثر راتوضیح دهد . ( درک وفهم )

ز- نثر کتاب صفیر سیمرغ را تحلیل کند (تجزیه وتحلیل )

ح : لغات واصلاحات جدید در س را بیان کند ( دانش)

ط- درباره دکتر محمد علی اسلامی ندوشن توضیح دهد . ( درک و فهم )

ی- دانش آموزان خود را به جا ی دکتر محمد اسلامی ندوشن قرار دهدو هنر اسلامی را توصیف کند ( ترکیب )

رفتارورودی :

الف – دانش آموزان هنر را بشناسد .

ب- دانش آموزان نیاز روحی نمازگزار را به یک مکان معنوی بداند

ج- دانش آموزان درمورد عوامل عروج روحی اطلاعاتی داشته باشد .

د- دانش آموزان با مسائل گوناگون فرهنگی وهنری و پیوستگی آن ها با ادبیات آشنایی داشته باشد

ه-دانش آموزان با ارزش های دینی ،ملی ، فرهنگی و هنری ایران آشنا باشد

و- دانش آموزان با تفکرات و آثار دکتر اسلامی ندوشن آشنا با شد

ز- دانش آموزان عوامل گیرایی هنر ها ی اسلامی را بداند .

ارزشیابی تشخیصی :

الف – دانش آموزان چند مکان مذهبی را د ر اصفهان نا م ببرد

ب- دانش آموزان چند هنر اسلامی را می تواند درمساجد نام ببرد

ج- آیا دانش آموزان می تواند فرهنگ اسلامی را توضیح دهد ؟

د- عروجی روحی چیست؟

ه- آیا نیازهای روحی و جسمی را می تواند توضیح دهد ؟

و- دانش آموزان چه اطلاعاتی درمورد نثر فارسی دارد؟

ز- دانش آموزان چندنفر از نویسندگان معاصر را می شناسد ؟

طراحی هندسی کلاس :

گروه های یادگیری درکلاس :

· گروه ها ی یادگیری با استفاده از کارت های رنگی ،به شکل تصادفی به گروه های نا همگن تقسیم شو د

· تعداد افراد هر گروه بستگی به تعداد دانش آموزان داردمثلا 3، 4 یا 5نفره .

رسانه ها ی آموزشی :

انتخاب روش :

· روش فعال با رویکرد همیاری

· روش بدیعه پرداز ی جهت شکوفا کردن قوه خلاقیت دردانش آموزان وایجادفرصت تفکر

· روش کارآیی تیم جهت همکاری دانش آموزان وایجادفرصت برای تفکر و مشورت

· روش پرسش و پا سخ

· روش نمایشی

· روش مباحثه

· روش ایفای نقش

· روش توضیحی

فر آیند یاددهی – یاد گیری

فعالیت های مربوط به معلم

فعالیت های مربوط به دانش آموزان

· شروع کلاس بانام و یاد خدا سبحان

· سلام واحوال پرسی

· توجه به نکات اخلاقی وارزشهای اسلامی

· حضور وغیاب دانش آموزان و بررسی علل غیبت

· دقت درحالات روحی وروانی دانش آموزا ن وبررسی محیط کلاس

· پاسخ دانش آموزان و سلام متقابل آن ها

· توجه نمودن دانش آموزان

· پاسخ دانش آموزان

· گفتن مشکلات احتمالی از سوی دانش آموزان

· همکاری فعالانه دانش آموزان

اجرای ارزشیابی ورودی

می شود:

· ارائه چند عکس واسلاید از مکان های مذهبی و توضیح در مورد هنر های به کار رفته د رآ ن ها

· آشنا نمودن دانش آموزان با جلوه های فرهنگ و هنر فارسی

· دادن توضیحاتی درباره تنوع جوامع اسلامی و جلوه های هنر اسلامی

· پاسخ دادن دانش آموزان به سوالات معلم

· توجه دانش آموزان به عکس ها واسلایدها

· شرکت فعالانه دانش آموزان

· همکاری فعالانه معلم و شرکت در پرسش و پا سخ

· لغات واصطاحات جدید درس را باکمک معلم با استفاده از تا بلو های معلم ساخته بیان می کنند .

انجام ارزشیابی پایانی

انجام ارزشیابی پایانی توسط دانش آموزان

· سوالات کتبی به دانش آموزان داده شودتا به شکل گروهی پاسخ دهند .

· بررسی ارزشیابی پایانی توسط معلم ، اگروقت بود درکلاس و گرنه درمنزل بررسی شود .

· رفع اشکال دانش آموزان

· معرفی چند کتاب از نثر نویسان معاصر

· دادن تکالیف تحقیقی و پژوهشی د رارتباط با هنر و معماری اسلامی

· پاسخ دانش آموزان پس از فعالیت وبحث گروهی

· ورق زدن کتاب ها توسط دانش آموزان وآ شنایی هر چه بیشتر آنان با این آثار

· موظف شدن دانش آموزان جهت انجام آن تکالیف

ارزشیابی پایانی

· ویژگی تحقیقاتی دکتر اسلامی ندوشن چگونه است ؟

· معماری اسلامی چه تاثیری بر وروح وروا ن نماز گزار دارد ؟

· کدا م کتاب دکتر اسلامی ندوشن حاصل سفرها ی ایشان است ؟

· چگونه یک کاشی می تواند بیانگر روح ایران باشد ؟

· آیا معماری اسلامی بر تاثیر هنر خویش درنماز گزار واقف بوده اند ؟

· و یژگی های نثر ساده چیست ؟

· ممال یعنی چه ؟

· اسلیمی ممال چه کلمه ای است ؟

فعالیت های تکمیلی

دانش آموزان :

· درباره ویژگی های معماری اسلامی تحقیق کنند وآن را درقالب یک مقاله تحقیقی به کلاس بیاورند .

· دانش آموزان فهرستی از هنرهای اسلامی تهیه نما یند ودرباره ی هر کدام پژوهش کنند .

****************************************************

گروه آموزشی ادبیات فارسی دوره ی متوسطه شهرستان بروجرد

+ نوشته شده در چهارشنبه چهارم آبان ۱۳۹۰ ساعت 19:44 توسط گروه ادبیات |

طرح درس نمونه

عنوان کتاب : ادبیات فارسی (2)

موضوع درس: جلوه ها ی هنر دراصفهان تهیه:گروه ادبیات فارسی شهرستان برووجرد

اهداف کلی :

الف- آشنایی با نمونه از آثارهنری ایران

ب- آشنایی با تفکر معماران اسلامی

اهداف جزیی :

الف- دانش آموزان با اصفهان به عنوان یکی از قطب های هنر معماری ایران آشنا شود .

ب- دانش آموزان با اصفهان ونمونه ای از بناهای تاریخی آن آشنا شود .

ج- دانش آموزان به اهمیت اسلامی درایران پی ببرد .

د- دانش آموزان با نمونه ای از کتاب صفیر سیمرغ آشنا شود .

ه- دانش آموزان با معنی لغات واصطلاحات تازه ی درس جدید آشنا شود

و- دانش آموزان با دکتر محمد علی اسلامی ندوشن ونمونه ای از آثاراو آشنا شو د .

اهداف رفتاری :

الف- دانش آموزان ارتباط اصفهان را باهنر اسلامی توضیح دهد ( در ک فهم )

ب- چند نمونه ا ز بناهای اصفهان را نام ببرید (دانش )

ج- دانش آموزان خود را به جای هنر اسلامی قرارهد و احساسش رابیان کند . ( ترکیب )

د – دانش آموزان بتواند نگرش خود را نسبت به هنر اسلامی بیان کند ( ارزشیابی وارزش گذاری )

ه- هنر اسلامی را تو ضیح دهد وفرق آن راباسایر هنر هابیان کند . ( درک وفهم )

و- انواع نثر راتوضیح دهد . ( درک وفهم )

ز- نثر کتاب صفیر سیمرغ را تحلیل کند (تجزیه وتحلیل )

ح : لغات واصلاحات جدید در س را بیان کند ( دانش)

ط- درباره دکتر محمد علی اسلامی ندوشن توضیح دهد . ( درک و فهم )

ی- دانش آموزان خود را به جا ی دکتر محمد اسلامی ندوشن قرار دهدو هنر اسلامی را توصیف کند ( ترکیب )

رفتارورودی :

الف – دانش آموزان هنر را بشناسد .

ب- دانش آموزان نیاز روحی نمازگزار را به یک مکان معنوی بداند

ج- دانش آموزان درمورد عوامل عروج روحی اطلاعاتی داشته باشد .

د- دانش آموزان با مسائل گوناگون فرهنگی وهنری و پیوستگی آن ها با ادبیات آشنایی داشته باشد

ه-دانش آموزان با ارزش های دینی ،ملی ، فرهنگی و هنری ایران آشنا باشد

و- دانش آموزان با تفکرات و آثار دکتر اسلامی ندوشن آشنا با شد

ز- دانش آموزان عوامل گیرایی هنر ها ی اسلامی را بداند .

ارزشیابی تشخیصی :

الف – دانش آموزان چند مکان مذهبی را د ر اصفهان نا م ببرد

ب- دانش آموزان چند هنر اسلامی را می تواند درمساجد نام ببرد

ج- آیا دانش آموزان می تواند فرهنگ اسلامی را توضیح دهد ؟

د- عروجی روحی چیست؟

ه- آیا نیازهای روحی و جسمی را می تواند توضیح دهد ؟

و- دانش آموزان چه اطلاعاتی درمورد نثر فارسی دارد؟

ز- دانش آموزان چندنفر از نویسندگان معاصر را می شناسد ؟

طراحی هندسی کلاس :

گروه های یادگیری درکلاس :

· گروه ها ی یادگیری با استفاده از کارت های رنگی ،به شکل تصادفی به گروه های نا همگن تقسیم شو د

· تعداد افراد هر گروه بستگی به تعداد دانش آموزان داردمثلا 3، 4 یا 5نفره .

رسانه ها ی آموزشی :

انتخاب روش :

· روش فعال با رویکرد همیاری

· روش بدیعه پرداز ی جهت شکوفا کردن قوه خلاقیت دردانش آموزان وایجادفرصت تفکر

· روش کارآیی تیم جهت همکاری دانش آموزان وایجادفرصت برای تفکر و مشورت

· روش پرسش و پا سخ

· روش نمایشی

· روش مباحثه

· روش ایفای نقش

· روش توضیحی

فر آیند یاددهی – یاد گیری

فعالیت های مربوط به معلم

فعالیت های مربوط به دانش آموزان

· شروع کلاس بانام و یاد خدا سبحان

· سلام واحوال پرسی

· توجه به نکات اخلاقی وارزشهای اسلامی

· حضور وغیاب دانش آموزان و بررسی علل غیبت

· دقت درحالات روحی وروانی دانش آموزا ن وبررسی محیط کلاس

· پاسخ دانش آموزان و سلام متقابل آن ها

· توجه نمودن دانش آموزان

· پاسخ دانش آموزان

· گفتن مشکلات احتمالی از سوی دانش آموزان

· همکاری فعالانه دانش آموزان

اجرای ارزشیابی ورودی

می شود:

· ارائه چند عکس واسلاید از مکان های مذهبی و توضیح در مورد هنر های به کار رفته د رآ ن ها

· آشنا نمودن دانش آموزان با جلوه های فرهنگ و هنر فارسی

· دادن توضیحاتی درباره تنوع جوامع اسلامی و جلوه های هنر اسلامی

· پاسخ دادن دانش آموزان به سوالات معلم

· توجه دانش آموزان به عکس ها واسلایدها

· شرکت فعالانه دانش آموزان

· همکاری فعالانه معلم و شرکت در پرسش و پا سخ

· لغات واصطاحات جدید درس را باکمک معلم با استفاده از تا بلو های معلم ساخته بیان می کنند .

انجام ارزشیابی پایانی

انجام ارزشیابی پایانی توسط دانش آموزان

· سوالات کتبی به دانش آموزان داده شودتا به شکل گروهی پاسخ دهند .

· بررسی ارزشیابی پایانی توسط معلم ، اگروقت بود درکلاس و گرنه درمنزل بررسی شود .

· رفع اشکال دانش آموزان

· معرفی چند کتاب از نثر نویسان معاصر

· دادن تکالیف تحقیقی و پژوهشی د رارتباط با هنر و معماری اسلامی

· پاسخ دانش آموزان پس از فعالیت وبحث گروهی

· ورق زدن کتاب ها توسط دانش آموزان وآ شنایی هر چه بیشتر آنان با این آثار

· موظف شدن دانش آموزان جهت انجام آن تکالیف

ارزشیابی پایانی

· ویژگی تحقیقاتی دکتر اسلامی ندوشن چگونه است ؟

· معماری اسلامی چه تاثیری بر وروح وروا ن نماز گزار دارد ؟

· کدا م کتاب دکتر اسلامی ندوشن حاصل سفرها ی ایشان است ؟

· چگونه یک کاشی می تواند بیانگر روح ایران باشد ؟

· آیا معماری اسلامی بر تاثیر هنر خویش درنماز گزار واقف بوده اند ؟

· و یژگی های نثر ساده چیست ؟

· ممال یعنی چه ؟

· اسلیمی ممال چه کلمه ای است ؟

فعالیت های تکمیلی

دانش آموزان :

· درباره ویژگی های معماری اسلامی تحقیق کنند وآن را درقالب یک مقاله تحقیقی به کلاس بیاورند .

· دانش آموزان فهرستی از هنرهای اسلامی تهیه نما یند ودرباره ی هر کدام پژوهش کنند .

+ نوشته شده در چهارشنبه چهارم آبان ۱۳۹۰ ساعت 19:43 توسط گروه ادبیات |

طرح درس سالانه درس ادبیات فارسی 2

طراح: زهرا محمدی سال تحصیلی 90-89 دبیرستان فردوس

ماه	هفته	درس	عنوان دروس	هدف کلی درسی :دانش آموزان در پایان این درس با ........................................... آشنا می شوند:
مهر	اول	اول	الهی –همای رحمت(تلمیح)	آثار بزرگان ادبی و عرفانی-مفاهیم ونکات ادبی- و پیام های آن
	دوم	دوم	ادبیات حماسه :رستم واشکپوس	ادبیات حماسی –نمونه ادبیات حماسی،مفاهیم وپیام های آن
	سوم	دوم	رستم واشکپوس(واژه آرایی)	ادبیات حماسی –نمونه ادبیات حماسی،مفاهیم وپیام های آن
	چهارم	سوم	حماسه مصنوع: حمله حیدری	ادبیات حماسی –نمونه ادبیات حماسی،مفاهیم وپیام های آن
آبان	اول	سوم	حماسه مصنوع:حمله حیدری	ادبیات حماسی –نمونه ادبیات حماسی،مفاهیم وپیام های آن
	دوم	چهارم	ادبیات نمایشی :بچه های آسمان	ادبیات نمایشی- نمونه ادبیات نمایشی،مفاهیم وپیام های آن
	سوم	پنجم	ادبیات داستانی: کباب غاز	سیر تحول ادبیات معاصر-جریان ونمونه هایی از ادبیات معاصر ایران و پیام های آن
	چهارم	پنجم	کباب غاز(کنایه)	سیر تحول ادبیات معاصر-جریان ونمونه هایی از ادبیات معاصر ایران(- کنایه)
آذر	اول	ششم و هفتم	گیله مرد -سووشون	نمونه هایی از ادبیات معاصر ایران مفاهیم ونکات ادبی- و پیام های آن
	دوم	هشتم	کلبه عموتم- ترا می خوانم	نمونه هایی از ادبیات پایداری جهان و شاعران ونویسندگان برجسته آن
	سوم	نهم	در بیابان های تبعید	نمونه هایی از ادبیات پایداری جهان و (شعر پایداری) و پیام های آن
	چهارم	دهم	دخترک بینوا- هدیه سال نو	اندیشه های ملل جهان و نمونه های از آثار ادبی مشهور جهان- و پیام های آن
دی	اول	یازدهم	– مائده های زمینی	اندیشه های ملل جهان و نمونه های از آثار ادبی مشهور جهان- و پیام های آن
	دوم	امتحانات دی ماه	امتحانات دی ماه
	سوم
	چهارم
بهمن	اول	دوازدهم	در آرزوی تو-دل می رود زدستم(ایهام)	جلوه های آثار اد ب غنایی و پیام های آن و برخی از بزرگان ادبیات فارسی-(ایهام)
	دوم	سیزدهم	باغ عشق-پیدای پنهان(قصیده)	جلوه های آثار اد ب غنایی و پیام های آن و برخی از بزرگان ادبیات فارسی
	سوم	چهاردهم	تربیت انسانی	پیوستگی هنر وادبیات-ارزش های دینی و ملی-
	چهارم	پانزدهم	جلوه های هنر در اصفهان	پیوستگی هنر وادبیات-ارزش های دینی و ملی- و نثر معاصر
اسفند	اول	شانزدهم	خسرو-مایع حرف شویی(طنز)	پیوستگی هنر وادبیات-ارزش های دینی و ملی- و نثر معاصر ( طنز)
	دوم	آزمون	آزمون
	سوم	هفدهم	داروگ–باغ من	شعر معاصر وپیام ها ی آن-نمونه –شعرا
	چهارم	هفده هم وهجدهم	انتظار(منتاقض نما) سفر بخیر	شعر معاصر وپیام ها ی آن-نمونه –شعرا معاصر (آرایه متناقض نما)
فروردین	اول		تعطیلات عید نوروز
	دوم
	سوم	هیجدهم	درسایه سار نخل ولایت	شعر معاصر وپیام ها ی آن-نمونه –شعرا
	چهارم	نوزدهم	حدیث جوانی- کوجه سار. .( آزمون)	شعر معاصر وپیام ها ی آن-نمونه –شعرا
		بیستم	سفر نامه ابن بطوطه -پیر لوتی	جلوه های ادبی سفر نامه، حسب حال و زندگی نامه-نمونه – برخی از زندگی نامه ها
اردیبهشت	اول	بسیت و یکم	خاطرات اعماد السلطنه- آن روز ها	جلوه های ادبی سفر نامه، حسب حال و زندگی نامه-نمونه – برخی از زندگی نامه ها
	دوم	دیست ودوم	طرحی ازیک زندگی -شخصی به هزار غم(حبسیه)	جلوه های ادبی سفر نامه، حسب حال و زندگی نامه-نمونه – برخی از زندگی نامه ها
	سوم	بیست سوم	- اشعارزیب نسا ( اسلوب معادله)	ادبیات برون مرزی-نمونه ها- و پیام های آن
	چهارم	بیست وچهارم	مسافر -ریشه پیوند-مناجات	ادبیات برون مرزی-نمونه ها- و پیام های آن

گروه ادبیات شهرستان بروجرد

+ نوشته شده در چهارشنبه چهارم آبان ۱۳۹۰ ساعت 19:43 توسط گروه ادبیات |

مطالب قدیمی‌تر

گروه ادبیات شهرستان بروجرد

ادبیات گذر از وادی سبز تاریخ کهن فارسی

راهنمای نگارش مقاله ها

نمایش میر علمدار خانم محمدیان

بارم زبان فارسی عمومی چهارم

سفره هفت سین

نوروز

بهشت جایی برای گونگادین نیست!

واژگان دامداری درگویش لکی

خاطره

رضا آزادپور

داستان تربیتی

رضا آزادپور

حذفیات

نمونه هدف های کلی آموزشی وفعل های رفتاری هرطبقه درحیطه ی شناختی

بارم کتاب های علوم انسانی

فرم ارزشیابی همکاران

ادبیات فارسی 2

پیام تبریک

نکاتی پیرامون واژه تکواژوچند آرایه ی ادبی-منیژه قربانی

زبان فارسی3(روزانه)

زبان فارسی2(سالانه)

زبان فارسی1(سالانه)

زبان فارسی1(روزاته)

زبان فارسی1(روزانه)

زبان فارسی1(ساتانه)

آرایه (روزانه)

ادبیات3(سالانه)

ادبیات 2(سالانه)

ادبیات2(روزانه)

نوشته‌های پیشین

آرشیو موضوعی

پیوندها